Loop je al een tijd rond met onverklaarbare darmklachten, een constante opgezette buik of spijsverteringsproblemen die maar niet willen verdwijnen?
Veel mensen met het Prikkelbare Darmsyndroom (PDS) blijven zoeken naar de echte oorzaak van hun klachten.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is de rol van histamine.
In deze blog duiken we dieper in de complexe relatie tussen histamine, je darmgezondheid en je immuunsysteem, en ontdek je hoe een overvol ‘histamine-emmertje’ jouw gezondheid kan beïnvloeden.
De 3 grootste inzichten die je in dit artikel gaat ontdekken:
- Waarom histamine van nature een nuttige stof is, maar pas problemen veroorzaakt wanneer je persoonlijke histamine-emmer overloopt door factoren zoals stress en darmbacteriën.
- Wat de cruciale rol is van het DAO-enzym bij de afbraak van histamine en hoe het verschil tussen een voedselallergie en een intolerantie je helpt om gericht te testen.
- Waarom het lukraak schrappen van voeding op de lange termijn averechts werkt en hoe je met de juiste aanpak jouw spijsvertering weer in balans brengt.
Wat is histamine en welke klachten veroorzaakt het?
Histamine is van nature een heel nuttig stofje in ons lichaam.
Het speelt een belangrijke rol bij diverse lichamelijke processen, zoals het ondersteunen van je immuunsysteem, de vorming van maagzuur en de functie van je longen.
Histamine is op zichzelf dus niet slecht, maar het veroorzaakt pas klachten op het moment dat er een overschot in je systeem ontstaat.
Dit uit zich vaak in heel uiteenlopende en soms vage reacties.
Denk hierbij aan problemen met de slijmvliezen, zoals een constante loopneus of onverklaarbaar niezen direct na een maaltijd.
Ook jeuk, een kriebelend gevoel in de mond en onverklaarbare darmproblemen zijn veelvoorkomende signalen dat histamine een rol speelt.
Omdat deze symptomen niet altijd direct aan de darmen worden gekoppeld, wordt de link met histamine in de praktijk helaas nog te vaak over het hoofd gezien.
Oorzaken van histamine intolerantie en de emmer die overloopt
Om te begrijpen hoe histamine-intolerantie ontstaat, kun je je lichaam voorstellen als een emmer.
Zolang er niet te veel histamine binnenkomt of wordt aangemaakt, kan je lichaam het stofje prima verwerken.
De problemen en klachten beginnen pas zodra deze spreekwoordelijke emmer overloopt.
Dit kan gebeuren door verschillende factoren die tegelijkertijd op je systeem inwerken.
Een van de grootste boosdoeners is stress; zowel mentale stress als lichamelijke stress (zoals over vermoeidheid of intensief sporten) zorgt ervoor dat je lichaam extra histamine aanmaakt.
Daarnaast spelen je darmen een sleutelrol.
Wanneer er sprake is van een overgroei aan bepaalde darmbacteriën, produceren deze bacteriën zelf ook overtollig histamine.
De invloed van stress op het microbioom zorgt ervoor dat je darmen extra histamine aanmaken.
Wanneer je dan ook nog voedingsmiddelen eet die rijk zijn aan histamine, raakt het systeem overbelast en stroomt de emmer over.
De cruciale rol van het DAO-enzym bij histamine afbraak
Naast de opbouw en aanmaak van histamine is ook de afbraak ervan in het lichaam van cruciaal belang.
Hiervoor is met name het DAO-enzym (diamine-oxidase) verantwoordelijk, dat voornamelijk actief is in de darmen.
Wanneer dit enzym niet goed werkt of niet voldoende aanwezig is, kan histamine niet effectief worden afgebroken en stapelt het zich op.
Een tekort aan het DAO-enzym kan ontstaan door een gebrek aan specifieke vitamines en mineralen die nodig zijn om dit enzym aan te maken.
Maar ook de staat van je darmwand en de mogelijkheid om je darmslijmvlies te herstellen spelen een doorslaggevende rol.
Een verstoring in de darmflora, bijvoorbeeld door het gebruik van antibiotica of het hebben van een lekkende darm, zorgt ervoor dat er minder enzymen worden geproduceerd.
Het zomaar innemen van een DAO-supplement kan tijdelijk helpen, maar pakt de onderliggende oorzaak in je darmen niet aan.
Verschil tussen een allergie en histamine intolerantie
Er bestaat vaak veel verwarring over het verschil tussen een klassieke allergie en histamine-intolerantie, omdat de symptomen van histamine-intolerantie erg op allergieën kunnen lijken.
Bij een echte voedselallergie reageert het immuunsysteem heel specifiek en heftig op één bepaald voedingsmiddel.
Het lichaam maakt in dat geval specifieke IgE-antistoffen aan, zoals bij een noten- of pinda-allergie, en de reactie treedt vrijwel direct of binnen twee uur op.
Bij histamine-klachten gaat het daarentegen niet om specifieke antistoffen tegen één product, maar om een algemene opstapeling van het stofje histamine zelf.
De reactie treedt vaak sneller op, soms al zodra je iets in je mond steekt en ontstaat vaak op meerdere soorten voeding.
Het is dus niet één specifiek ingrediënt dat het probleem vormt, maar de totale hoeveelheid histamine die je op dat moment in je lichaam hebt opgebouwd.
Histamine testen en diagnose via bloed en ontlasting
Omdat de klachten zo complex zijn, is het belangrijk om niet in het duister te blijven tasten, maar gericht onderzoek te doen.
Door tijdig histamine-intolerantie te testen via wetenschappelijk laboratoriumonderzoek kan de precieze oorzaak in kaart worden gebracht.
Zo kan via een bloedtest (zoals een IgE-test) een klassieke voedselallergie worden uitgesloten of vastgesteld.
Daarnaast zijn er specifieke ontlastingsonderzoeken die direct de hoeveelheid histamine in de darmen meten.
Nog waardevoller is een uitgebreide ontlastingsanalyse, zoals een darm microbioom test, die kijkt naar de algehele darmgezondheid.
Een dergelijke test brengt aan het licht of er een overgroei is van ‘slechte’ darmbacteriën die histamine produceren.
Door dit onder begeleiding van een specialist te onderzoeken, voorkom je dat je onnodig een heel streng of beperkend dieet gaat volgen, wat je darmflora op de lange termijn juist verder kan beschadigen.
Histamine rijke voeding en triggers
Het volgen van een passend histamine-intolerantie dieet en de juiste voeding spelen uiteraard een grote rol in het beheersen van de histamine-emmer.
Een algemene regel die je kunt onthouden is: hoe ouder, gerijpter of gefermenteerder het voedingsmiddel is, hoe meer histamine het bevat.
Bekende ‘histamine-toppers’ zijn bijvoorbeeld oude kaas, schimmelkaas, rode wijn, zuurkool, gefermenteerde producten en droge worsten.
Ook bepaalde specerijen en pittig eten kunnen het lichaam stimuleren om extra histamine vrij te maken.
Zelfs het bewaren en opwarmen van maaltijden (mealpreppen) kan de hoeveelheid histamine in voeding verhogen, doordat het fermentatieproces langzaam doorgaat.
Wil je toch maaltijden voorbereiden?
Dan is het invriezen van het eten een uitstekende manier om het ontstaan van histamine te stoppen.
Hoewel gefermenteerde voeding over het algemeen heel gezond is voor je darmen, kan het bij een histamine-gevoeligheid tijdelijk juist extra klachten uitlokken.
Herken jij je in deze klachten en wil je ontdekken wat de oorzaak is van jouw PDS- of histamineproblemen?
Laat je voeding en darmgezondheid niet over aan gissen, maar zoek gericht naar antwoorden met behulp van het Histamine Tolerantie Plan
