Prikkelbaar Darm Syndroom

Inhoudsopgave

Je hebt Prikkelbaar Darm Syndroom, maar voel jij je ook vaak onbegrepen, of tast je vaak in het duister omdat er voor de klachten geen duidelijke oorzaken aangewezen kunnen worden? 

In dit artikel vertellen we over hoe en waarom de arts tot de diagnose komt, waarom die diagnose eigenlijk niet zoveel zegt, en welke andere prikkels/factoren invloed kunnen hebben op de darmen.

Maar kijk eerst maar de samenvatting in onze video.

Wat is Prikkelbaar darm syndroom (PDS)?

PDS is de afkorting voor Prikkelbaar Darm Syndroom. Het is een veelvoorkomende chronische darmziekte, waarbij de functie van het maag-darmkanaal verstoord is. (Met name de dikke darm). Klachten die veel voorkomen zijn problemen met de ontlasting, buikpijn, een opgezette buik, winderigheid en buikkrampen.

 

Verschillende vormen van PDS

Er zijn verschillende vormen van Prikkelbaar darm syndroom symptomen. Op basis van je ontlastingspatroon wordt bepaald welke vorm je hebt. Je kunt onderscheid maken tussen de volgende categorieën.
– PDS-C: Als je veel last hebt van Constipatie (verstopping)
– PDS-D: Als je veel last hebt van Diarree
– PDS-M: Wanneer je een Mix hebt van constipatie en diarree

De Bristol stoelgang kaart is een handige tool om je ontlasting te beoordelen.

In bovenstaande video heb je een vereenvoudigde versie gezien. Aan de bovenkant van de schaal heb je een stoelgang die past bij constipatie. Zit je midden op de schaal dan heb je een normale ontlasting. En zit je aan de onderkant van de schaal dan heb je een stoelgang die past bij diarree. 

 

Hoe wordt de diagnose PDS gesteld?

Om tot de diagnose PDS te komen, worden er eerst bepaalde darmziektes uitgesloten. Denk daarbij aan de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en darmkanker. Soms wordt er ook aanvullend onderzoek gedaan, waarbij bijvoorbeeld darmparasieten, coeliakie of schildklierproblemen worden uitgesloten. Omdat er zoveel verschillende onderzoeken mogelijk zijn, hebben mensen soms het idee dat zij van het kastje naar de muur worden gestuurd. Hoewel het goed is dat er uitgebreid onderzoek gedaan wordt, is het natuurlijk frustrerend dat er nooit iets wordt gevonden. Zeker omdat men wel serieuze klachten ervaart. 

Volgens de richtlijnen van de huisarts heb je PDS wanneer je:
– Minstens drie dagen per maand buikklachten hebt gehad in de afgelopen drie maanden
– De klachten minimaal zes maanden geleden begonnen zijn
– Je twee of meer van de volgende symptomen hebt:

  1. Je merkt een verbetering van pijn, nadat je naar de wc bent geweest
  2.  Je gaat meer dan 3 keer per dag of minder dan drie keer per week naar de wc
  3. Je ontlasting is te hard of te waterig

Met andere woorden, ga je naar de specialist terwijl je nog maar 5 maanden last hebt van je buik, dan heb je officieel dus geen PDS, maar kom je een maand later met dezelfde klachten dan heb je volgens deze ingewikkelde formule wel de stempel PDS verdiend.

Prikkelbaar Darm Syndroom is op deze manier een verlegenheidsdiagnose.
Je hebt (gelukkig) geen ernstige darm aandoeningen, maar wat de oorzaken zijn van jouw serieuze klachten kan ook niet worden vastgesteld. Om niet met lege handen thuis te komen krijg je in je patiëntendossier de aantekening Prikkelbaar Darm Syndroom.

Iets wat eigenlijk weinig zegt. Want dat jij last hebt van prikkelbare darmen, wist je zelf ook wel, daarom ging je in de eerste plaats naar de huisarts.
En het feit dat het is omgedoopt tot een Syndroom geeft ook geen hoop. Een syndroom is namelijk een verzameling van veel voorkomende klachten of symptomen. En als al die symptomen vaker voorkomen dan worden ze voor het gemak ondergebracht in 1 groep. 

En dat herkennen we aan het stappenplan in de richtlijnen van de huisarts.
Als je minimaal 6 maanden lang, waarvan in de in de laatste 3 maanden minimaal 3 keer per maand bepaalde symptomen hebt, dan groepeert men ze tot een syndroom, in dit geval PDS 

Allemaal leuk en aardig, maar wat is nou de oorzaak?

 

Mogelijke oorzaken van PDS

PDS is dus een verzameling van klachten en kan niet objectief worden vastgesteld. Daarom is het lastig om een precieze oorzaak aan te wijzen. De oorzaak van PDS is nog niet duidelijk en daarom wordt er veel onderzoek naar gedaan. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol.

Een aantal klachten hebben waarschijnlijk te maken met een onjuiste darmwerking:

– De darm maakt teveel bewegingen (ook wel spasmen of verkrampingen genoemd)
– De darm maakt te weinig bewegingen
– De zenuwen in de darm zijn extra gevoelig

 

Een verstoring in de communicatie tussen de darm en hersenen (Darm-brein as)

De communicatie tussen de darm en ons brein verloopt via het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel geeft signalen van onze darm door naar onze hersenen en andersom. Hierdoor ervaren we bijvoorbeeld trek, aandrang om naar de wc te gaan, maar ook buikpijn. Bij PDS lijkt het erop dat de darm en de hersenen te sterke- of te veel signalen versturen. Hierdoor kan de darm extra gevoelig zijn en de darm beweeglijkheid verstoord zijn.

 

De samenstelling van ons microbioom (darmbacteriën)

In onze darmen leven miljarden bacteriën. De verhoudingen tussen deze bacteriën zijn ontzettend belangrijk. Wanneer het microbioom uit balans is, kan dit leiden tot darmklachten. De samenstelling van het microbioom is bij mensen met PDS anders dan bij gezonde mensen. Wetenschappers vermoeden dat bepaalde bacteriën verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van klachten. Het microbioom heeft namelijk invloed op de gevoeligheid en beweeglijkheid van darm.

Een beschadiging aan de darmwand

De darmwand vormt de scheiding tussen de binnen- en buitenwereld. Wanneer de darmwand beschadigd is, kunnen schadelijke stoffen en ongewenste indringers (slechte bacteriën, schimmels etc.) door de darmwand heen komen. Zij komen dan in de bloedbaan, waardoor het immuunsysteem geactiveerd wordt. Dit kan onder andere leiden tot darm- en vermoeidheidsklachten. Beschadigingen aan de darmwand kunnen meerdere oorzaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan een infectie of ontsteking.

Een maag-darminfectie

Bij circa 25% van de mensen met PDS is een eerdere darminfectie de oorzaak van het ontstaan van darmklachten. Een darminfectie wordt meestal veroorzaakt door slechte bacteriën, maar kan ook veroorzaakt worden door een virus of parasiet. Een infectie wordt regelmatig teruggezien als gevolg van een reis naar het buitenland. Denk bijvoorbeeld aan reizigersdiarree, wat je kan oplopen in diverse landen, zoals als Egypte, Thailand of Marokko. Die ongewenste indringers kunnen belangrijke lichaamsfuncties verstoren, waardoor darmklachten kunnen ontstaan.

Dit is wel opmerkelijk want volgens de richtlijnen moeten bijvoorbeeld parasieten uitgesloten worden door middel van testen. Als dit de oorzaak is van je diagnose prikkelbaar darm syndroom, dan heb je geen PDS maar last van bijvoorbeeld parasieten. Het is alleen niet getest, wat wel zou moeten gebeuren volgens protocol en je hebt ten onrechte de stempel Prikkelbaar darm syndroom gekregen.

Erfelijkheid

Vermoedelijk speelt ook erfelijke aanleg een rol. Mensen met de PDS hebben vaak andere familieleden met PDS. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat je aanleg hebt voor een verhoogde gevoeligheid in de darmen of voor bepaalde psychische aandoeningen.

 

Factoren die invloed hebben op prikkelbaar darm syndroom

prikkelbaar darm syndroom PDS

Voeding 

Een quote van de maag-lever-darm-stichting:
“Ongeveer 75% van de mensen met PDS-klachten geeft aan  baat te hebben bij een verandering of aanpassing in het dieet.”

Voeding kan een rol spelen bij het ontstaan van darmklachten. Zo zijn er vele voorbeelden op te noemen die jouw darmen uit balans kunnen brengen. Je moet vooral denken aan sterk bewerkte producten met weinig voedingsstoffen, zoals vezels. Ook onregelmatig eten en drinken kan een rol spelen bij het ontstaan van darmklachten. 

Daarnaast heeft voeding ook invloed op de klachten zelf. Bepaalde producten kunnen klachten verergeren en daartegenover staat dat andere producten klachten kunnen verminderen. Belangrijk hierbij is dat dit per persoon enorm kan verschillen. Afhankelijk van jouw persoonlijke situatie en de klachten die je hebt, kan er een plan op maat gemaakt worden.

Stress

Verhoogde stress kan bij sommige mensen leiden tot PDS klachten. Omgekeerd kunnen Mindfulness oefeningen er soms voor zorgen dat klachten afnemen. Dit mechanisme heeft te maken met de Darm-Brein-as en de signalen die via het zenuwstelsel doorgestuurd worden.

Beweging

Lichaamsbeweging kan een rol spelen bij het ontstaan van darmklachten. Te weinig lichaamsbeweging kan bijvoorbeeld leiden tot constipatie. Ook kunnen klachten verergeren of langer duren wanneer er niet bewogen wordt. Daarnaast kan te veel lichaamsbeweging ook leiden tot darmklachten. Denk bijvoorbeeld aan marathonlopers die in de rij voor de wc staan. Een middenweg hierin vinden, is dus het beste voor je darm. Zo kan beweging de darm beweeglijkheid verbeteren, stress verminderen en pijn bestrijden (door de aanmaak van endorfine).  

Leefstijl

Je leefstijl heeft veel invloed op de darm. Een druk en onregelmatig leven kan bijvoorbeeld darmklachten veroorzaken en verergeren. Neem jij de tijd om te eten? Maak je tijd vrij om naar de wc te gaan? En plan je voldoende rust in? Allemaal leefstijl vragen die verband kunnen hebben met jouw darmklachten. 

Slaap

Ook goed slapen is van belang voor je darm. Wanneer je minder goed slaapt, te kort slaapt of onregelmatig slaapt kan dit klachten verergeren. Dit heeft te maken met een stukje herstel van de darm (‘s nachts) en je hormoonhuishouding. 

Persoonlijke factoren

Bij persoonlijke factoren kun je denken aan: Hoe is je kindertijd geweest? En wat is jouw persoonlijkheid? Ben je bijvoorbeeld perfectionistisch, dan kan het zijn dat jij eerder stress ervaart, wat vervolgens kan leiden tot darmklachten.   

Mentale gezondheid

Met mentale gezondheid wordt bedoeld hoe jij omgaat met gedachten en emoties. Wanneer je last hebt van angst of een depressie kan dit darmklachten veroorzaken of verergeren. (Via de darm-brein-as).

Erfelijke aanleg 

Mensen met PDS hebben vaak familieleden met PDS. Zo kun je aanleg hebben voor een verhoogde gevoeligheid of kan het zijn dat je bepaalde psychische eigenschappen geërfd hebt.

Hormoonhuishouding

Hormonen kun je zien als verkeersleiders die belangrijke functies uitoefenen in het lichaam. Wijzigingen in de hormoonhuishouding kunnen darmklachten veroorzaken of verergeren, denk bijvoorbeeld aan een veranderde hormoonhuishouding bij zwangere vrouwen. 

Medicijnen

Bepaalde medicijnen kunnen de stoelgang ongunstig beïnvloeden. Hierdoor kun je bijvoorbeeld last hebben van diarree of constipatie. Verder kan antibiotica goede bacteriën uit het microbioom doden, waardoor klachten kunnen ontstaan. Daarentegen kunnen medicijnen ook ingezet worden om darmklachten te verbeteren. Omdat medicijnen bijwerkingen hebben, kiezen wij liever eerst voor aanpassingen in de BASIS (indien mogelijk).  

Ziekten

Darminfecties of -ontstekingen hebben invloed op het ontstaan van darmklachten en kunnen klachten verergeren. Ook andere (chronische) ziekten kunnen dit effect hebben. Bijvoorbeeld: Een burn-out, parkinson of anorexia. 

Communicatie darm-brein

Een verstoorde communicatie tussen de darm en onze hersenen kan darmklachten veroorzaken of versterken. Ook kunnen psychische factoren darmklachten beïnvloeden. Het bekendste voorbeeld hiervan is stress.  

Microbioom 

De samenstelling van het microbioom heeft veel invloed op de darmgezondheid. Verkeerde verhoudingen in het microbioom kunnen leiden tot darmklachten. Ook zijn er specifieke bacteriën die klachten kunnen veroorzaken of verergeren.
We hebben aparte blog over het microbioom geschreven als je hier meer over wilt weten.


Bij BASIS werken we met ontlastingstesten waarmee we het functioneren en de gezondheid van de darmen kunnen testen. Ook krijgen we zo een duidelijk inzicht in de microbioom samenstelling. Kijk maar op onze pagina met al onze testen.
Met deze informatie kunnen we een gericht en persoonlijk advies geven.

Darmgezondheid

Onder darmgezondheid valt onder andere de conditie van de darmwand, het darmslijmvlies en het microbioom. Beschadigingen hieraan, kunnen darmklachten veroorzaken of versterken. 

Het is duidelijk dat er veel verschillende factoren zijn, die invloed kunnen hebben en daarom is het ook moeilijk voor de medische wetenschap om tot een conclusie te komen.

Behandeling bij prikkelbaar darm syndroom (PDS)

PDS is helaas niet te genezen, maar wel te behandelen. Omdat iedereen anders is, is er niet één specifieke behandeling die werkt voor alle mensen met PDS. Met voeding en leefstijl kun je echter in veel gevallen de klachten verminderen. (Ook zonder medicijnen). Hierbij is het belangrijk dat je hulp zoekt bij iemand die naar het totale plaatje kijkt en de behandeling op maat afstemt.

 

Wat BASIS voor jou kan betekenen als jij de diagnose Prikkelbaar darm syndroom hebt gekregen

Met onze achtergrond als diëtiste en orthomoleculair therapeut hebben wij veel kennis in huis om jou te helpen bij prikkelbaar darm syndroom. Dit doen we altijd vanuit de BASIS.  (Beweging, Ademhaling, Stressmindset, Immuunsysteem en Slaap)
Wij kijken graag met je mee waar jouw klachten vandaan komen en maken een behandelplan op maat. Geen eenzijdige aanpak, maar praktische tools om alle factoren aan te pakken die een rol spelen in jouw klachten!

Dit doen we door te werken met gespecialiseerde darmtesten. Met deze testen kunnen heel gericht kijken wat er bijvoorbeeld niet goed gaat in de spijsvertering, of je last hebt van schimmels of gisten. Ook kunnen we gebruik maken van microbioom testen. Zo zien we precies welke darmbacteriën jij hebt, en ook in welke verhouding.
Kijk maar eens naar deze darm microbioom test van Medivere.

Mocht je willen weten of zulke testen ook jou kunnen helpen met je klachten? Wil jij ook weer gezonde darmen? Kijk dan hier voor meer informatie en vraag vrijblijvend gratis advies aan bij een van onze darm specialisten.

Ken je iemand met het Prikkelbaar Darm Syndroom? We zouden het tof vinden wanneer je dit artikel zou delen.

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email
Share on whatsapp
  • Pozos-Radillo, Elizabeth et al. “Predictive study of academic stress with the irritable bowel syndrome in medicine students at a public university in Mexico”Libyan journal of medicine vol. 13,1 (2018): 1479599. (Pubmed)
  • Peter, Johannes et al. “A Microbial Signature of Psychological Distress in Irritable Bowel Syndrome” Psychosomatic medicine vol. 80,8 (2018): 698-709. (Pubmed)
  • Ghandi, Fatemeh et al. “Comparing the Efficacy of Mindfulness-Based Stress Reduction Therapy with Emotion Regulation Treatment on Quality of Life and Symptoms of Irritable Bowel Syndrome” Iranian journal of psychiatry vol. 13,3 (2018): 175-183. (Pubmed)
  • Peter, Johannes et al. “Intestinal Microbiome in Irritable Bowel Syndrome before and after Gut-Directed Hypnotherapy” International journal of molecular sciences vol. 19,11 3619. 16 Nov. 2018, doi:10.3390/ijms19113619 (Pubmed)
  • Nébot-Vivinus, Mylene et al. “Multispecies probiotic protects gut barrier function in experimental models” World journal of gastroenterology vol. 20,22 (2014): 6832-43. (Pubmed)
  • Bhattarai, Yogesh et al. “Irritable bowel syndrome: a gut microbiota-related disorder?” American journal of physiology. Gastrointestinal and liver physiologyvol. 312,1 (2016): G52-G62. (Pubmed)
  • Rajilić-Stojanović, Mirjana et al. “Intestinal microbiota and diet in IBS: causes, consequences, or epiphenomena?” American journal of gastroenterology vol. 110,2 (2015): 278-87.(Pubmed)
  • Yang Liu, Liang Liu, Yi Yang, et al., “A School-Based Study of Irritable Bowel Syndrome in Medical Students in Beijing, China: Prevalence and Some Related Factors,” Gastroenterology Research and Practice, vol. 2014, Article ID 124261, 8 pages, 2014.(Hindawi)
  • Heitkemper M, Jarrett M, Jun SE.   Update on Irritable Bowel Syndrome Program of Research.   J Korean Acad Nurs. 2013 Oct;43(5):579-586. (Synapse.Koreamed)
  • Immuunsysteem, microbioom en biologische klok (NaturaFoundation.nl)

Ontdek meer in onze andere artikelen

Plaats een reactie

guest
0 reacties
Inline Feedbacks
View all comments

Jouw Privacy Instellingen

B.A.S.I.S. - Praktijk voor Vitaliteit hecht veel waarde aan het waarborgen van jouw privacy. Daarom vragen wij eerst toestemming voordat we jou volgen op onze website.

Ons Privacybeleid | Sluiten