En hoe zag jouw grote boodschap er vandaag uit?
De consistentie van onze ontlasting vertelt veel over onze spijsvertering en algemene gezondheid.
De vorm, structuur en samenstelling van ontlasting kunnen belangrijke aanwijzingen geven over wat er in ons lichaam gebeurt.
In deze blog bespreken we de verschillende soorten ontlasting.
Wat is normale ontlasting en wat is een normale stoelgang?
En wat betekend het dan als je hoop er niet uitziet als gezonde poep?
Na het lezen van deze blog weet jij wat je ontlasting over jouw darmgezondheid zegt, en weet je waarom je vaker achterom wilt kijken na je toiletbezoek.
Wat is gezonde ontlasting?
Ontlasting is in feite het eindproduct van de spijsvertering.
Je spijsvertering begint al in de mond door goed te kauwen, en gaat verder in de maag, de dunne darm en als laatste in de dikke darm.
Het is een belangrijke manier voor je lichaam om afvalstoffen kwijt te raken.
Ontlasting bestaat voornamelijk uit water, onverteerbare voedselresten, zoals bepaalde soorten vezels, en een grote hoeveelheid bacteriën.
De hardheid of zachtheid van je ontlasting wordt grotendeels bepaald door de hoeveelheid water die erin zit, maar ook door hoe lang jouw ontlasting in je lichaam zit.
De volgende verschillende factoren spelen een rol in de consistentie van je ontlasting:
- Watergehalte: De hoeveelheid water in je ontlasting is de meest directe factor die de consistentie beïnvloedt. Wanneer ontlasting langer in de dikke darm verblijft, wordt er meer vocht onttrokken, wat resulteert in harde en keutelige ontlasting. Een snellere passage door de darmen betekent daarentegen dat er minder water wordt opgenomen, waardoor de ontlasting dunner en wateriger wordt.
- Voedingsvezels: Vezels spelen een cruciale rol in het reguleren van de consistentie. Er zijn verschillende soorten vezels, oplosbare en onoplosbare, die elk op hun eigen manier bijdragen aan een gezonde stoelgang. Vezels absorberen water, waardoor de ontlasting zachter en volumineuzer wordt. Een evenwichtige vezelinname is essentieel; te weinig vezels kunnen leiden tot harde ontlasting, terwijl een overmatige inname soms juist dunne ontlasting kan veroorzaken.
- Transittijd: De tijd die voedsel nodig heeft om door je spijsverteringsstelsel te reizen, beïnvloedt de consistentie aanzienlijk. Bij een langzamere transittijd kan de dikke darm meer water absorberen, wat leidt tot hardere ontlasting. Een snellere transittijd resulteert vaak in het tegenovergestelde, door minder waterabsorptie krijg je waarschijnlijk lossere ontlasting.
- Overige factoren: Naast water en vezels spelen, spelen ook leefstijlfactoren zoals voldoende lichaamsbeweging, en een gezonde darmflora een rol aan het hebben van aan een normale stoelgang. Ook bepaalde medicijnen kunnen invloed hebben.
De Bristol Stoelgang Kaart: Een overzicht van verschillende soorten ontlasting
De Bristol Stoelgang Kaart verdeelt ontlasting in zeven verschillende types op basis van hun uiterlijk.
Deze schaal werd in 1997 ontwikkeld in het Bristol Royal Infirmary en wordt tot op de dag van vandaag nog steeds door medische professionals gebruikt.
Deze kaart wordt bijvoorbeeld vaak gebruikt om een onderscheid te maken tussen de verschillende soorten Prikkelbare Darm Syndroom.
Maar ook jij kan deze kaart gebruiken om je eigen darmgezondheid te monitoren. Laten we eens kijken naar de verschillende soorten ontlasting.
- Type 1: Afzonderlijke harde keutels of klonten, een beetje zoals noten, die moeilijk te passeren zijn. Dit type ontlasting wijst op ernstige constipatie. De ontlasting heeft lange tijd in de darmen doorgebracht, waardoor er veel water is opgenomen, wat resulteert in harde en moeilijk te passeren ontlasting.
- Type 2: Worstvormig, maar klonterig. Dit type suggereert ook constipatie, hoewel minder ernstig dan type 1. De ontlasting is nog steeds hard en heeft waarschijnlijk ook een aanzienlijke tijd in de darmen gezeten.
- Type 3: De ontlasting lijkt worstvormig, maar met barstjes op het oppervlak. Dit type wordt beschouwd als binnen het normale bereik.1 De ontlasting is goed gevormd maar niet te hard, wat duidt op een gezonde transittijd in de dikke darm.
- Type 4: De ontlasting ziet er worstvormig of slangachtig uit en is glad en zacht. Dit wordt ook beschouwd als een normale en ideale ontlasting. Het is gemakkelijk te passeren en duidt op een optimale darmfunctie en transittijd.
- Type 5: Zachte brokjes met duidelijk zichtbare randen, die gemakkelijk te passeren zijn. Dit type suggereert een gebrek aan vezels en mogelijk een snellere transittijd dan ideaal. Hoewel gemakkelijk te passeren, kan het wijzen op een neiging tot diarree.
- Type 6: Fluffy stukjes met rafelige of rauwe randen, een papperige ontlasting. Dit type wijst op (zachte) diarree. De ontlasting is snel door de dikke darm gegaan, waardoor er minder water is opgenomen en een losse, papperige consistentie is ontstaan.
- Type 7: Waterig, zonder vaste stukjes, volledig vloeibaar. Dit type vertegenwoordigt ernstige diarree. De ontlasting is zeer snel door de dikke darm gegaan, met minimale waterabsorptie. Het duidt vaak op een infectie of een ander probleem.
Normale gezonde ontlasting: Hoe ziet dat eruit?
Gezonde ontlasting ziet eruit als een worstvormige of slangachtige drol, deze is meestal zacht tot stevig en heeft geen duidelijke randen of verschillende harde brokjes.
Deze drol komt het meest overeen met Type 3 of 4 van de Bristol Stoelgang Kaart.
Normale ontlasting wordt ook gekenmerkt door makkelijke uitscheiding, zonder overmatige inspanning of pijn.
En wat hoort nog meer bij een normale stoelgang?
De frequentie kan variëren van één tot drie keer per dag tot drie keer per week, afhankelijk van de persoon, dieet en levensstijl.
Het idee dat elke dag naar de wc gaan gezonder is klopt dus niet.
Zolang de ontlasting maar zacht en goed gevormd is, het wc bezoek gemakkelijk en zonder pijn verloopt en er een consistent patroon is, hoef je je geen zorgen te maken.
Andere indicatoren van een normale darmfunctie zijn:
- het vermogen om de aandrang tot ontlasting even uit te stellen,
- het passeren van ontlasting binnen ongeveer een minuut na het gaan zitten, zonder hard te moeten persen,
- en het gevoel van een volledig lege darm na de ontlasting.
Dus, normaal gesproken wil je dat jouw ontlasting eruit ziet als Type 3 of Type 4.
Dit is de meest voorkomende ontlasting bij mensen die gezonde voeding eten, met een goede spijsvertering en waarbij het eten goed verteerd wordt.
Maar wat als dit niet zo is?
Verschillende soorten ontlasting en hun betekenis
Je weet nu dat ontlasting een verschillende consistentie kan hebben.
Zoals eerder gezegd, vertelt onze ontlasting veel over onze spijsvertering en algemene gezondheid.
Als je ontlasting er niet zo uit ziet als het ideaal plaatje, wat betekend dat dan.
Is er iets met mijn voeding, zul je wellicht denken, misschien wel een ongezonde levensstijl, of iets totaal anders.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn waarom jouw ontlasting er anders uitziet.
En ook de mogelijke oplossingen kunnen verschillen.
Maar eerst even dit
Wisselende Ontlasting: Wanneer moet je je zorgen maken?
Het is best normaal dat je ontlasting patroon soms verandert.
Dit kan gebeuren waneer je anders eet. Ook wanneer je op reis bent kan je verandering in je stoelgang merken.
Maar als je vaak last hebt van sterk wisselende ontlasting, waarbij je stoelgang bijvoorbeeld afwisselend hard (type 1 en 2) en zacht (type 6 en 7) is, dan kan er meer aan de hand zijn.
De vorm en consistentie van je ontlasting is slechts een van de puzzelstukjes die je informatie geven over je interne gezondheid.
Voor een compleet beeld, inclusief de kleur en de geur van je ontlasting kan je onze gratis online tool gebruiken.
Mogelijke oorzaken van veranderde ontlasting
Er zijn verschillende redenen waarom je last kunt hebben van veranderde ontlasting.
Een paar veel voorkomende oorzaken staan hier onder afgebeeld:
- Voedselintoleranties: Sommige mensen kunnen niet goed tegen bepaalde voedingsmiddelen, zoals lactose (in melk) of gluten (in tarwe). Dit kan ook leiden tot een verandering van stoelgang.
- Stress en angst: Stress kan een grote invloed hebben op je darmen en zorgen voor een onregelmatig ontlastingspatroon.
- Infecties: Een infectie in je darmen kan tijdelijk zorgen voor veranderde ontlasting Denk aan parasitaire, bacteriële of een virale infectie.
- Medicijnen: Sommige medicijnen kunnen als bijwerking wisselende ontlasting veroorzaken.
- Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): Dit is een aandoening waarbij je last kunt hebben van buikpijn, een opgeblazen gevoel en een veranderd ontlastingspatroon. Bij PDS kan je wisselende ontlasting hebben, dus periodes van verstopping en diarree wisselen elkaar af.
- Inflammatoire Darmziekten (IBD): Chronische darm ziekten als Colitis Ulcerosa of de Ziekte van Crohn kunnen ook een verandering van stoelgang veroorzaken.
Er zijn veel soorten ontlasting, laten we eens per type kijken wat er aan de hand kan zijn en hoe je dit kan oplossen in onderstaande tabel. Klik op de soorten ontlasting om de bijbehorende informatie te lezen.
Wanneer is welk soort ontlasting niet goed
Je weet nu dat gezonde ontlasting er volgens Type 3 of Type 4 van de Bristol Stoelgang Kaart uitziet.
Soms een ander type ontlasting is niet altijd erg, verandering in je voeding, een dag minder bewegen of minder drinken kan soms een lichte verschuiving in je type ontlasting geven.
Maar kijk eens vaker achterom, want sterk wisselende soorten poep, of langdurig harde keutels of juist langdurig (ernstige) diarree kan wel reden zijn om dit verder te laten onderzoeken.
Ook als er vaak of veel slijm, of schuim in jouw ontlasting zit wil je hier oplettend op zijn.
Net als dat je groene poep vaak ziet wanneer je veel groene bladgroenten eet, kan rode ontlasting het gevolg zijn van het eten van rode kool bijvoorbeeld. Het is dus niet altijd een alarm signaal wanneer je ontlasting er rood uit ziet.
Maar zie helderrode bloedsporen aan de buitenkant dan kan dat wel reden zijn om contact op te nemen met je huisarts.
Heb je zwarte ontlasting dan kan dat duiden op een bloeding hoger in je buik, denk aan de maag of dunne darm. Het bloed is dan al opgedroogd als het in de wc beland, en krijgt een bijna zwarte kleur wat je ontlasting donkerder kan maken. Soms wordt het ook omschreven als teerachtig.
Verder is een (sterk) veranderend ontlastingspatroon in combinatie met hevige buikpijn en of koorts iets wat je mogelijk wilt bespreken met je huisarts.
Net als het hebben van ongewenst gewichtsverlies.
Ook moet je rekening houden met uitdroging als gevolg van langdurige diarree.
Kenmerken zijn hoofdpijn, duizeligheid en minder plassen.
Gezondheidsonderzoeken bij BASIS.
Ben je bij de huisarts geweest, zijn serieuze klachten uitgesloten, maar heb je nog steeds klachten zonder dat er een echte passende oplossing gevonden is?
Wellicht kunnen wij je verder helpen met onze ontlastingsonderzoeken of voedselintolerantie testen via bloedafname.
De ontlastingstesten geven veel informatie over je spijsvertering, organen (denk aan lever en alvleesklier functies), je microbioom en geven je ook inzicht in eventuele ontstekingen, parasieten en of er een over overgroei aan schimmels is.
Via speciale intolerantietesten via je bloed, kunnen we ook kijken of je overgevoelig reageert op bepaalde voedingsmiddelen. Deze kunnen namelijk de darmen irriteren en je stoelgang sterk beïnvloeden.
Vul nu onze vrijblijvende vragenlijst in >>
We vragen je om wat informatie met betrekking tot je klachten en je hulpvraag en kunnen je dan adviseren welke van de verschillende testen het beste bij jou past.
We kunnen dan gelijk een afspraak inplannen om de testresultaten samen te bespreken en aan een persoonlijk plan werken om je van je klachten af te helpen.
2 Responses
Heel erg leerzaam
H.G bedankt voor je reactie! Ik ben blij te lezen dat het informatief is.
Gezonde groet, Chantal team BASIS