BASIS Kennisbank
Zink

Inhoudsopgave

Wat is zink?

Zink is een essentieel mineraal. Het behoort tot de spoorelementen, wat betekent dat we er maar heel weinig van nodig hebben. Maar, dat betekent niet dat het niet belangrijk is. Integendeel. Zink is belangrijk voor onze stofwisseling, de opbouw van verschillende weefsels en is een essentieel onderdeel van ons immuunsysteem.

Waar zit zink in?

  • Vis en dan voornamelijk oesters
  • Vlees
  • Zuivel producten
  • Noten, zaden en pitten
  • Peulvruchten
  • Volkoren granen

Er moet wel een kanttekening gezet worden bij peulvruchten en volkoren granen.

Deze producten bevatten vaak veel fytinezuur. Dit stofje bind zich mineralen zoals zink. Maar ook aan ijzer, magnesium of calcium. Wanneer deze mineralen gebonden zijn, kunnen ze niet worden opgenomen door de darmwand.

Vooral wanneer deze producten in grote aantallen worden gegeten, en in Nederland zijn we natuurlijk dol op brood, kan het zijn dat we hierdoor een tekort aan deze mineralen oplopen.
Een gevarieerd voedingspatroon is daarom altijd aanbevolen.

Belangrijke functies van Zink

  • Zink is betrokken bij verschillende essentiële biologische processen zoals haargroei, celdeling en communicatie tussen cellen
  • Het reguleert de normale groei
  • Het mineraal zink is essentieel voor de gezondheid van de huid, haar en nagels.
  • Het heeft een belangrijke immuunfunctie
  • Zink draagt bij tot een normale DNA-synthese en een normaal testosterongehalte in het bloed
  • Zink helpt bij het opbouwen van lichaamseiwit
  • Het is nodig voor de wondheling
  • Het draagt bij aan de vruchtbaarheid, voornamelijk bij de man

Dagelijkse behoefte aan zink

De dagelijkse behoefte aan zink varieert afhankelijk van leeftijd, geslacht en andere factoren.
Voor volwassenen ligt de aanbevolen hoeveelheid zink tussen de 8 en 11 milligram per dag.

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben een hogere behoefte aan zink, namelijk tussen de 11 en 13 milligram per dag.

Een gevarieerd dieet dat rijk is aan zink kan helpen om aan deze dagelijkse behoefte te voldoen.

Zink tekort en verminderde weerstand

Heb je een tekort aan zink dan zal je dat merken aan een verminderde weerstand, afwijkingen aan de huid en slijmvliezen.
Ook de wondheling zal langzamer werken.
Jonge kinderen of pubers kunnen een groei achterstand krijgen bij een ernstig tekort.

Je kan problemen aan de ogen ondervinden zoals nachtblindheid of veranderingen ervaren in het ruiken en proeven.

Zink en het Immuunsysteem

Zink is een grondstof voor meer dan 300 verschillende enzym functies in ons lichaam. Veel daarvan zijn indirect verbonden met een gezonde werking van het immuunsysteem.
Zink is essentieel voor uiteenlopende biochemische reacties.
Zo helpt zink met het aanmaken van verschillende soorten immuunstofjes die het lichaam helpen verdedigen tegen ongewenste indringen.

Diagnose van een zink tekort

Een zink tekort kan worden vastgesteld door middel van een bloedonderzoek of een urinetest. Deze tests meten de hoeveelheid zink in het lichaam en kunnen helpen bij het identificeren van een tekort. Het is belangrijk om een arts te raadplegen als je vermoedt dat je een zink tekort hebt.

Behandeling van een zink tekort

De behandeling van een zink tekort kan bestaan uit het innemen van zink supplementen of het aanpassen van je dieet om meer zinkrijk voedsel te eten. Het is belangrijk om te weten dat de behandeling afhankelijk is van de oorzaak van het tekort en de ernst van de symptomen. In sommige gevallen kan een arts ook andere behandelingen aanbevelen, zoals het innemen van vitamine A of andere supplementen. Het is altijd raadzaam om een arts te raadplegen voordat je begint met het nemen van zink supplementen om ervoor te zorgen dat je de juiste dosering krijgt.

Oorzaken van een zink tekort

Een zink tekort kan door verschillende factoren worden veroorzaakt. Een onvoldoende inname van zinkrijk voedsel is een veelvoorkomende oorzaak.
Daarnaast kunnen chronische darmproblemen, zoals de ziekte van Crohn, de intestinale absorptie van zink verminderen.
Het gebruik van bepaalde medicijnen en een te hoge inname van koper kunnen ook bijdragen aan een zink tekort.
Mensen die een plantaardig dieet volgen, lopen een hoger risico op een zink tekort omdat plantaardig voedsel vaak minder goed opneembare vormen van zink bevat.

Zink en verkoudheid

Wanneer je binnen 24 uur na het vertonen van de eerste symptomen extra zink en vitamine C neemt, dan neemt de duur en heftigheid van de gewone verkoudheid af.
Kinderen die 5 maanden extra zink namen, kregen minder vaak een verkoudheid, meldden zich minder vaak ziek op school en hoefden minder vaak antibiotica voorgeschreven te krijgen.

Ontvang 10 % korting op jouw favoriete supplementen in Nederland en België

Vormen van zink Supplementen

Een zink supplement zoals zink methionine wordt zeer goed opgenomen wat de effectiviteit verhoogt. Deze variant bevat ook koper wat een goede samenwerking met elkaar heeft.

Uit onderzoek blijkt dat ook de vorm zink picolinaat zeer goed wordt opgenomen. Doordat het zink stofje al gebonden is, kan het niet meer aan fytinezuur binden. Daardoor heb je niet te maken met de opname problemen zoals eerder beschreven in dit artikel.

Prasad A. S. (2013). Discovery of human zinc deficiency: its impact on human health and disease. Advances in nutrition (Bethesda, Md.), 4(2), 176–190. https://academic.oup.com/advances/article/4/2/176/4591626

Singh, M., & Das, R. R. (2011). Zinc for the common cold. The Cochrane database of systematic reviews, (2), CD001364. https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD001364.pub3/full

Rink, L., & Gabriel, P. (2000). Zinc and the immune system. The Proceedings of the Nutrition Society, 59(4), 541–552. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11115789/

Han, T. H., Lee, J., & Kim, Y. J. (2016). Hair Zinc Level Analysis and Correlative Micronutrients in Children Presenting with Malnutrition and Poor Growth. Pediatric gastroenterology, hepatology & nutrition, 19(4), 259–268. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28090471/

Barrie, S. A., Wright, J. V., Pizzorno, J. E., Kutter, E., & Barron, P. C. (1987). Comparative absorption of zinc picolinate, zinc citrate and zinc gluconate in humans. Agents and actions, 21(1-2), 223–228 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3630857/

Wegmüller, R., Tay, F., Zeder, C., Brnic, M., & Hurrell, R. F. (2014). Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide. The Journal of nutrition, 144(2), 132–136. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24259556/