BASIS Kennisbank
Zink

Inhoudsopgave

Wat is zink?

Zink is een mineraal. Het behoort tot de spoor elementen, wat betekend dat we er maar heel weinig van nodig hebben. Maar, dat betekend niet dat het niet belangrijk is. Integendeel.
Zink is belangrijk voor onze stofwisseling, de opbouw van verschillende weefsels en is een essentieel onderdeel van ons immuunsysteem.

Waar zit zink in?

  • Vis en dan voornamelijk oesters
  • Vlees
  • Zuivel producten
  • Noten, zaden en pitten
  • Peulvruchten
  • Volkoren granen

Er moet wel een kanttekening gezet worden bij peulvruchten en volkoren granen.

Deze producten bevatten vaak veel fytinezuur. Dit stofje bind zich mineralen zoals zink. Maar ook aan ijzer, magnesium of calcium. Wanneer deze mineralen gebonden zijn, kunnen ze niet worden opgenomen door de darmwand.

Vooral wanneer deze producten in grote aantallen worden gegeten, en in Nederland zijn we natuurlijk dol op brood, kan het zijn dat we hierdoor een tekort aan deze mineralen oplopen.
Een gevarieerd voedingspatroon is daarom altijd aanbevolen.

Belangrijke functies van Zink

  • Het reguleert de normale groei
  • Het zorgt voor gezonde botten, huid en haar
  • Het heeft een belangrijke immuunfunctie
  • Het is nodig voor de wondheling
  • Het draagt bij aan de vruchtbaarheid, voornamelijk bij de man

Zink tekort

Heb je een tekort aan zink dan zal je dat merken aan een verminderde weerstand, afwijkingen aan de huid en slijmvliezen.
Ook de wondheling zal langzamer werken.
Jonge kinderen of pubers kunnen een groei achterstand krijgen bij een ernstig tekort.

Je kan problemen aan de ogen ondervinden zoals nachtblindheid of veranderingen ervaren in het ruiken en proeven.

Zink en het Immuunsysteem

Zink is een grondstof voor meer dan 300 verschillende enzym functies in ons lichaam. Veel daarvan zijn indirect verbonden met een gezonde werking van het immuunsysteem. Zo helpt zink met het aanmaken van verschillende soorten immuunstofjes die het lichaam helpen verdedigen tegen ongewenste indringen.

Zink en verkoudheid

Wanneer je binnen 24 uur na het vertonen van de eerste symptomen extra zink en vitamine C neemt, dan neemt de duur en heftigheid van de gewone verkoudheid af.
Kinderen die 5 maanden extra zink namen, kregen minder vaak een verkoudheid, meldden zich minder vaak ziek op school en hoefden minder vaak antibiotica voorgeschreven te krijgen.

Vormen van zink Supplementen

Uit onderzoek blijkt dat de vorm zink picolinaat het beste wordt opgenomen. Doordat het zink stofje al gebonden is, kan het niet meer aan fytinezuur binden. Daardoor heb je niet te maken met de opname problemen zoals eerder beschreven in dit artikel.

Probeer weg te blijven van de (vaak goedkopere) zink oxide supplementen. Hiervan is onderzocht dat de opneembaarheid laag is.
Andere goed opneembare vormen van zink zijn de citraat en bisglycinaat vormen.

Prasad A. S. (2013). Discovery of human zinc deficiency: its impact on human health and disease. Advances in nutrition (Bethesda, Md.)4(2), 176–190. https://academic.oup.com/advances/article/4/2/176/4591626

Singh, M., & Das, R. R. (2011). Zinc for the common cold. The Cochrane database of systematic reviews, (2), CD001364. https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD001364.pub3/full

Rink, L., & Gabriel, P. (2000). Zinc and the immune system. The Proceedings of the Nutrition Society59(4), 541–552. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11115789/

Han, T. H., Lee, J., & Kim, Y. J. (2016). Hair Zinc Level Analysis and Correlative Micronutrients in Children Presenting with Malnutrition and Poor Growth. Pediatric gastroenterology, hepatology & nutrition19(4), 259–268. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28090471/

Barrie, S. A., Wright, J. V., Pizzorno, J. E., Kutter, E., & Barron, P. C. (1987). Comparative absorption of zinc picolinate, zinc citrate and zinc gluconate in humans. Agents and actions21(1-2), 223–228 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3630857/

Wegmüller, R., Tay, F., Zeder, C., Brnic, M., & Hurrell, R. F. (2014). Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide. The Journal of nutrition144(2), 132–136. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24259556/