Ken je dat gevoel van een zeurende of stekende pijn in uw onderbuik, vaak links, maar kan ook op andere plekken voorkomen.
Misschien gaat het gepaard met een veranderd ontlastingspatroon, zoals hevige diarree of juist periodes van harde ontlasting? Dit kunnen signalen zijn van diverticulitis, een aandoening die veel impact kan hebben op je dagelijks leven.
Laten we kijken hoe voeding en leefstijl de klachten van diverticulitis kunnen verbeteren.
✨ Audio Samenvatting van "Diverticulitis: Symptomen, Behandeling en Leven met uitstulpingen in je darm"
Deze podcast is gemaakt met behulp van AI.
Het is een samenvatting van deze blog.
De inhoud is gecontroleerd door de experts in ons team voordat deze is geüpload.
Wat is Diverticulitis?
Diverticulitis is een aandoening waarbij kleine uitstulpingen in de wand van de dikke darm, ook wel divertikels genoemd, ontstoken raken.
Deze divertikels ontstaan vaak naarmate we ouder worden en de wand van de dikke darm wat verzwakt.
Door ernstige verstopping of harde ontlasting ontstaat er mogelijk verhoogde druk in de dikke darm wat ervoor zorgt dat divertikels groeien.
In veel gevallen is het hebben van deze uitstulpingen, wat diverticulose genoemd wordt, geen probleem. Maar als ze ontstoken raken, spreekt men dus van diverticulitis.
1 op de 5 mensen met divertikels krijgt te maken met ontstekingen.
Typische diverticulitis symptomen
De symptomen van diverticulitis kunnen variëren en zijn niet voor iedereen gelijk.
- van milde buikpijn tot hevige pijnklachten, vaak in de linker onderbuik
- veranderd ontlastingspatroon, zoals harde ontlasting of juist hevige diarree,
- een opgezette buik, voelt als een opgeblazen gevoel,
- soms misselijkheid en of braken
- aanwezigheid van slijm of bloed bij de ontlasting
- ook kan er koorts bij diverticulitis voorkomen
Zo’n acute ontstekingsfase kan vaak goed behandeld worden, (hierover later meer), maar ook in de rustige fase kan je soms last blijven houden van aanhoudende symptomen, zoals
- winderigheid,
- een rommelend gevoel in de buik,
- een opgeblazen gevoel,
- veranderingen in het ontlastingspatroon.
Dit soort klachten laten zien het hebben van diverticulitis niet alleen je leven beïnvloed als je ontstekingen ervaart.
Volgens onderzoeken blijkt dat diverticulitis patiënten over het algemeen een lagere kwaliteit van leven ervaren door de aanwezigheid van bovenstaande klachten, zelfs wanneer er geen ontstekingen zijn.
Ook zijn er onderzoeken die kijken of er een verband is tussen chronische darmonstekingsziektes zoals de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa en het hebben van diverticulitis, maar daarover zijn de wetenschappers het nog niet eens.
Ontstoken divertikels kunnen in zeldzame gevallen tot andere ernstige complicaties leiden.
Een divertikel kan je zien als een soort ballonnetje wat door de darmwand heen naar buiten uitsteekt.
Wanneer deze ernstig ontstoken raakt kan deze holte gevuld raken met pus en een abces vormen.
In ernstige gevallen kan deze ontsteking openbarsten, dit wordt ook wel een darmperforatie genoemd.
Mogelijk kan hierdoor ontlasting in de buikholte terecht komen en buikvliesontsteking veroorzaken.
Zo’n ontsteking en abces vorming kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van ontlasting dat achterblijft in de holtes van de dikke darm.
Bij ernstige complicaties kan er worden geopereerd en wordt er soms een stuk darm verwijderd, of krijg je een stoma (kunstmatige uitgang waarbij de ontlasting in een zak buiten het lichaam wordt opgevangen). Vaak is dit tijdelijk en wordt na enkele weken of maanden de stoma opgeheven.
Maar he, laten we elkaar niet bang maken.
Gelukkig komen dit soort dreigende complicaties niet vaak voor, en wanneer je goed aan de behandelingsadviezen houd, is er geen opname in het ziekenhuis of operatie nodig.
Dus laten we er voor zorgen dat je er vroeg bij bent.
Hoe weet ik of ik diverticulitis heb?
Onderzoek naar diverticulose start bij de huisarts.
Heb je regelmatig aanhoudende klachten, zoals eerder genoemd, dan kan gestart worden met bloed of ontlastingsonderzoek.
Ontstekingsmarkers als CRP of verhoogde calprotectine waardes kunnen wijzen op een ontsteking of infectie.
Bij serieuze vermoedens kan doorverwezen worden naar het ziekenhuis.
Een CT-scan of een echografie van de onderbuik zijn mogelijkheden om diverticulose vast te stellen, net als het uitvoeren van een colonoscopie.
Bij de laatste wordt een flexibele slang met camera via de anus in de darm geschoven.
Bij deze onderzoeken wordt de dikke darm onderzocht, inclusief de endeldarm.
Handig want zo kunnen andere darmaandoeningen uitgesloten worden, of juist ontdekt. Denk aan darmonstekingen als de Ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa, welke vaak ook dezelfde klachten kunnen geven en veroorzaken ook verhoogde ontstekingswaardes in bloed- of ontlastingsonderzoek.
De behandeling van diverticulitis
De gangbare aanpak in de reguliere zorg richte zich vroeger op het behandelen met medicatie om de ontlasting zachter te maken, en bij ernstig ontstoken divertikels adviseert een arts vaak antibiotica.
En dit is in veel gevallen effectief is, maar toch ervaren veel mensen dat de klachten na verloop van tijd terugkomen.
Dit roept de vraag op: is er meer te doen dan alleen de symptomen bestrijden?
Het belangrijkste is dat je zorgt dat je ontlasting soepel blijft, want zachte ontlasting blijft vrijwel niet achter in de darmuitstulpingen.
Tegenovergesteld, harde ontlasting blijft langer in de darm en geeft een verhoogde druk in de dikke darm, plus de kans dat ontlasting blijft hangen in de uitstulpingen is hoger wanneer deze hard of droog is.
Om een diverticulitis aanval te voorkomen kan je het volgende doen:
- Zorg voor voldoende beweging: Met lichamelijke beweging wordt ook de darmbeweging gestimuleerd, waardoor je ontlasting zachter blijft en soepeler door de darm beweegt.
- Voldoende vochtinname: drink voldoende, in ieder geval 2 liter per dag, uitdroging maakt je ontlasting harder
- Eet voldoende vezels: Vezels zorgen voor soepele ontlasting, en een snelere passage door de darm. Vezels zitten voornamelijk in volkoren producten en groeten en fruit. Lees hier meer over gezonde voedingsvezels en wat je nog meer kan eten >>
- Leefstijlaanpassingen: roken en overmatig alcoholgebruik wordt sterk afgeraden.
Hoe ziet een acute diverticulitis behandeling eruit?
De adviezen zijn iets anders tijdens diverticulose zonder symptomen, je wilt de dikke darm rust geven om te herstellen.
Voordat we verder gaan, in de richtlijnen staat dat je bij de volgende klachten WEL contact wilt opnemen met de huisarts:
- toename van buikpijn klachten,
- overgeven,
- verlaagde bloeddruk,
- rectaal bloedverlies,
- hoge koorts ( > 39 graden)
Zijn bovenstaande symptomen niet aan de orde lees dan verder, want diverticulitis gaat meestal vanzelf over met behulp van de volgende adviezen, gelukkig.
- Je wilt nog steeds voldoende bewegen, maar doe dit binnen de pijngrens
- Uiteraard wil je nog steeds voldoende drinken en je ontlasting zacht houden
- Diverticulitis dieet: Tijdelijk wil je bepaalde voedingsmiddelen vermijden, voornamelijk volkorenproducten vanwege de moeilijk verteerbare vezels. Denk ook aan fruit met schil, peulvruchten, noten of taai (rood) vlees. Maar ook gepaneerde en gefrituurde gerechten worden afgeraden. Je kan er zelfs voor een vloeibaar dieet kiezen. Let wel op dat je geleidelijk terugkeert naar een normaal voedingspatroon met de nadruk op vezels om herhaalde diverticulitis te voorkomen.
Het wisselen van vezelrijke en vezelarme diëten afhankelijk van de ziektefase voelen tegenstrijdig en ik snap dat dit verwarrend kan zijn. In dat geval is het een goed idee om dit te overleggen met een diëtiste, bij voorkeur iemand die vaak met darmproblemen werkt.
Opvallend is dat er tegenwoordig het gebruik van antibiotica eerder wordt afgeraden dan dat het standaard wordt toegepast zoals vroeger.
Onderzoeken laten zien dat niets doen vaak net zo goed werkt en de ontstekingsfase gaat meestal vanzelf over.
Het is wel belangrijk dat dit goed in de gaten wordt gehouden, door bijvoorbeeld je temperatuur, bloeddruk te meten.
Ook kan je letten op bloedverlies bij de ontlasting en toenemende pijn klachten. (vooral in de linkerkant van de onderbuik)
Wil je de pijn onder controle houden, dan heeft paracetamol de voorkeur.
NSAID’s zoals diclofenac, ibuprofen of naproxen kunnen de darmwand irriteren.
Is er sprake van gecompliceerde diverticulitis, (abcesvorming of darmperforatie) dan zijn antibiotica vaak wel een betere optie.
En soms zijn operaties nodig waarbij een deel van de darm verwijderd kan worden.
Het is wel zo dat de effectiviteit van operaties ook steeds meer onderzocht worden, en sterk afhangen van de locatie van de ontstoken divertikels.
Operaties kunnen soms ook meer littekenweefsel in de darmen veroorzaken en dus vernauwingen wat de druk op de darmen weer verhoogd.
Vroeger werd er bij terugkerende diverticulitis vaker geopereerd, maar tegenwoordig gebeurd dat niet meer zo snel.
| Wat er gebeurt in je lichaam | Wat er meestal nodig is | |
| Diverticulose | Uitstulpingen in de dikke darm wand. Geen symptomen zoals ontstekingen of pijn klachten. | Voldoende lichamelijke beweging Voldoende drinken Voldoende vezels eten Niet Roken of overmatig alcohol gebruik |
| Niet gecompliceerde Diverticulitis | ||
| Hinchey Stadium 1 | De ontsteking van een divertikel zit rustig op één plek buiten je darm. Er kunnen kleine infecties zijn. | Dieet aanpassingen: eerst vezel arm, later meer vezelsVolgens de richtlijnen zijn antibiotica vaak niet nodig |
| Hinchey Stadium 2 | De infectie is wat erger en er heeft zich een ‘zakje’ met pus gevormd (een abces) op een afgesloten plek buiten je darm. | Antibiotica zijn vaak niet nodig, al moet wel goed gemonitord worden of de klachten niet erger worden. Bij twijfel een arts raadplegen.Als het abces te groot is moet het pus weggehaald worden met een slangetje door de huid. (percutane drainage) |
| Gecompliceerde Diverticulitis (neem contact op met een arts) | ||
| Hinchey Stadium 3 | Het abces is opengebarsten en de pus zit nu in je hele buik. Dit is een serieuze ontsteking (purulente peritonitis) | Meestal is een operatie nodig om de pus weg te halen en de buik schoon te maken.In het uiterste geval moet het aangedane deel van de darm verwijderd worden |
| Hinchey Stadium 4 | De darm is gescheurd en er is ontlasting (poep) in je buik terechtgekomen. Dit is een heel ernstige infectie. (fecale peritonitis) | Er is direct een spoedoperatie nodig om de darm te repareren en de buik schoon te maken. Mogelijk moet het aangedane deel van de darm darm verwijderd worden (vaak met een tijdelijke stoma) |
Meer dan alleen vezels: De rol van je Darmgezondheid bij Diverticulitis
Onderstaande heeft alleen betrekking op een NIET acute ontsteking van divertikels.
Je weet nu dat een vezelrijk dieet vaak aangeraden om diverticulitis te voorkomen en te behandelen. Hoewel vezels zeker belangrijk zijn voor een gezonde darmwerking, is het hebben van een goede darmgezondheid veel complexer. Er zijn nog alternatieve behandelingen bij diverticulitis mogelijk.
Recent onderzoek laat zien dat het darmmicrobioom een grote rol spelen in het verloop van diverticulose.
We hebben het dan over de biljoenen bactiëren in onze darmen die normaal gesproken in een goede balans met elkaar samenleven.
Een dysiose (disbalans) kan leiden tot verhoogde gevoeligheid voor ontstekingen. Als “slechte” bactiëren de overhand krijgen kunnen ze darmwand irriteren waardoor mogelijk divertikels gaan ontsteken.
Tegelijkertijd kan het zijn dat “goede” bacteriën met een beschermende eigenschap afnemen.
De wetenschap brengt steeds beter in kaart welke bacterie stammen dat zijn, en er wordt onderzocht of dit tot nieuwe behandelingen van diverticulitis kan leiden.
Ook kan de aanwezigheid van schimmels en gisten in de darmen, zoals candida, het immuunsysteem activeren en ontstekingen uitlokken.
Belangrijk om op ter merken is dat bovenstaande factoren niet gezien kan worden als directe oorzaak van het ontstaan van divertikels. Ook zorgen ze er niet op een direct voor dat ze gaan ontsteken.
Bij praktijk BASIS helpen we mensen gericht om van hun buikkalchten af te komen met behulp van uitgebreide ontlastingstesten.
Hiermee kunnen we namelijk bovenstaande en andere factoren in kaart brengen.
Gespecialiseerde Ontlastingstesten: Een nieuwe kijk op darmklachten bij diverticulose
Naast je darmbacteriën en schimmels en gisten kunnen we via een ontlastingstest ook de calprotectine in je ontlasting meten.
Deze calprotectine waarde zegt wat over de mate van ontstekingen in je darmen. Hoe hoger de waarde is hoe ernstiger de diverticulitis aanval is.
Het is wel belangrijk om op te merken dat dit ook kan betekenen dat je een andere darmontstekingsziekte hebt.
Maak bij verhoogde waardes dus een afspraak met een MDL-arts voor een goede diagnose als je deze nog niet hebt.
Ook meten de ontlastingstesten van medivere waar wij graag mee werken de zonuline waarde.
Zonuline is een waarde die iets zegt over de doorlaatbaarheid van de darm.
Deze waarde is bijvoorbeeld hoog bij een ‘Leaky Gut’.
Hoe hoger de zonuline waarde is hoe groter de kans op ernstige diverticulitis is.
Ook wordt de effectiviteit van je spijsvertering gemeten. Een slechte spijsvertering kan een vertraagde darmpassage als gevolg hebben, maar ook harde ontlasting wat sneller in de divertikels kan blijven hangen.
Persoonlijk leefstijl- en voedingsadvies bij Diverticulitis
Je kan de darmtesten zelf bestellen, zonder verwijzing van de huisarts.
Thuis schep je een beetje poep in een buisje wat je opstuurt naar een laboratorium voor onderzoek.
De prijs varieert van wat je allemaal wilt laten testen, maar als je alles wilt testen wat ik hierboven heb beschreven kom je uit op de Darm Microbioom Plus test van Medivere.
De uitslag bestaat uit een meer dan 10 pagina tellend rapport met persoonlijke informatie over je darmgezondheid.
Je kan altijd zo’n test zelf bestellen en mocht er iets positief zijn dan kan je altijd later nog een afspraak maken met een van onze diëtisten om deze informatie om te zetten in een persoonlijk behandelplan.
Of vraag direct om onze hulp.
Vul vrijblijvend onze uitgebreide vragenlijst in >>
Hiermee krijgen we een beeld van jouw situatie en hulpvraag en kunnen je adviseren welke ontlastingstest bij jouw hulpvraag past. We kunnen dan direct een intake inplannen om je testresultaten te bespreken en aan de slag te gaan met jouw leefstijl- en voedingsplan.
Daar kunnen we het bij laten, of we gaan verder met vervolgconsulten als je liever nog wat extra begeleiding nodig hebt.
Ik snap dat je vragen hebt als wat kan ik eten bij diverticulitis, of juist wat kan ik niet eten bij diverticulitis.
Het antwoord is niet zo simpel, er is niet één diverticulose dieet.
Met behulp van onze ontlastingstesten kunnen we nog veel persoonlijkere voedingsadviezen geven, die niet alleen rekening houden met de uitstulpingen in je dikke darm, maar je gehele darmgezondheid ten goede komen.
Wat weet jij over diverticulitis?
Veelgestelde Vragen
Wat zijn de symptomen van diverticulitis?
– milde buikpijn tot hevige pijnklachten, vaak in de linker onderbuik
– harde ontlasting of juist hevige diarree,
– een opgezette buik, voelt als een opgeblazen gevoel,
– misselijkheid en of braken
– Bij ernstig ontstoken divertikels mogelijk aanwezigheid van slijm of bloed bij de ontlasting, of hoge koorts
Wat is een diverticulitis dieet?
Er is geen specifiek dieet bij diverticulitis. Wel kan je letten op de inname van vezels, wil je voldoende drinken en zorgen voor voldoende lichaamsbeweging. Bij ernstig ontstoken divertikels wordt er eventueel met een slangetje vloeibare voeding toegediend om de darm tot rust te brengen.
Wat is het verschil tussen een poliep en een divertikel
Bij Poliepen groeien uitstulpingen naar de binnenkant van de darm en kunnen in sommige gevallen darmkanker veroorzaken kunnen als ze kwaadaardig worden. Divertikels zijn kleine uitstulpingen die naar de buitenkant van de darmwand groeien. Als deze ontstoken raken, wordt dat diverticulitis genoemd.
Wat mag je niet eten bij diverticulitis?
Vermijd bij ernstige klachten tijdelijk vezelrijke voedingsmiddelen, zoals volkorenproducten als brood, maar denk ook aan fruit met schil, peulvruchten, noten of rood vlees. Ook gepaneerde en gefrituurde gerechten kunnen het best vermeden worden.
Er is echter geen specifiek dieet bij diverticulitis. Zorg ervoor dat je na de ontstekingsfase weer langzaam opbouwt naar een normaal dieet.
Hoe wordt diverticulitis vastgesteld?
Je kan de binnenkant van de dikke darm bekijken met behulp van een camera, dit heet een colonoscopie. Ook beeldvorming als echografie wat soms aangevuld kan worden met een CT-Scan.
Minder ingrijpende onderzoeken zijn het meten van ontstekingswaardes in bloed of ontlasting.
Hoe onstaat diverticulose
Diverticulose ontstaat door verhoogde druk in de darm, vaak door langdurige of ernstige obstipatie. Deze druk kan leiden tot het uitstulpingen van de darmwand, waardoor er nieuwe divertikels gevormd worden. Dit gebeurd meestal op plekken waar de darmwand zwakker is, of bijvoorbeeld op latere leeftijd.
Kan diverticulitis vanzelf overgaan?
Ja diverticulitis kan vanzelf overgaan. Hoewel er geen specifiek dieet is speelt voeding een belangrijke rol, je wilt letten op de inname van vezels, voldoende drinken en zorgen voor voldoende lichaamsbeweging.
Hoe wordt diverticulitis behandeld?
Een diverticulose behandeling hangt af van de intensiteit van de ontsteking. Als deze rustig is, dan volstaat vezelrijke voeding, voldoende vochtinname en voldoen lichaamsbeweging.
Wordt de ontsteking serieuzer en vormt er zich een abces dan is mogelijk ook antibiotica nodig.
Wanneer zulke ontstekingen openbarsten dan is een operatie zeer waarschijnlijk nodig. Gelukkig heeft 80% van de mensen met diverticulose geen last van deze ontstekingen.
