Pijn in je buik, een constant opgeblazen gevoel, vermoeidheid die maar niet over lijkt te gaan en je dagelijks leven beïnvloedt?
Als je worstelt met terugkerende darmklachten, ben je niet alleen.
Veel Nederlanders en Belgen lopen rond met onverklaarde buikpijn en darmproblemen.
Heb je last van diarree, buikkrampen, misselijkheid of zelfs bloed bij je ontlasting?
Ontdek hier of jouw klachten kunnen wijzen op een darmontsteking.
Wat is een darmontsteking eigenlijk?
Het is niet zomaar een ‘buikgriepje’, maar een serieuze aandoening waarbij het eigen afweersysteem de darmwand aanvalt.
Wanneer je op internet hiernaar zoekt kom je vaak de engelse term IBD (Inflammatory Bowel Disease) tegen, wat vrij vertaald ontstekingsachtige darmziekten betekend.
We spreken van een chronische darmontsteking wanneer de ontsteking langdurig aanhoudt en steeds weer de kop opsteekt. Deze aanhoudende ontsteking kan verschillende delen van het spijsverteringskanaal aantasten en diverse klachten veroorzaken.
De verschillende vormen van darmontsteking: Welke soorten zijn er?
Er bestaan verschillende vormen van darmontsteking. De twee meest bekende zijn de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.
Bij de ziekte van Crohn, ook wel kort Crohn genoemd, kan de ontsteking in het gehele spijsverteringskanaal voorkomen, van mond tot anus
Terwijl colitis ulcerosa zich voornamelijk beperkt tot de dikke darm.
Ook minder bekende vormen zoals microscopische colitis komen voor. Twee vormen van Colitis Ulcerosa welke minder vaak voorkomen, genaamd Collagene colitis en Lymfocytaire colitis.
En er is ook nog Gastro enteritis. Deze term gebruiken we om een ontsteking van het maag- en darmkanaal te omschrijven, welke meestal wordt veroorzaakt door een infectie en is van tijdelijke aard.
Ziekte van Crohn versus Colitis Ulcerosa: Wat is het verschil?
Hoewel Crohn en colitis ulcerosa beide inflammatoire darmziekten zijn, zijn er belangrijke verschillen.
| Eigenschap | Ziekte van Crohn | Colitis Ulcerosa |
| Locatie van ontsteking | Kan overal in het spijsverteringskanaal voorkomen, van mond tot anus, maar komt het meest voor in het ileum (onderste deel van de dunne darm) en de dikke darm. | Beperkt tot de dikke darm (colon) en de endeldarm (rectum). |
| Aard van ontsteking | ‘Skip lesions’: Ontsteking kan in stukjes voorkomen, met gezonde delen darm ertussen. De ontsteking is transmuraal, wat betekent dat het alle lagen van de darmwand kan aantasten. | De ontsteking continu en is meestal oppervlakkiger en beperkt tot darmslijmvlies (mucosa en submucosa). |
| Symptomen | Buikpijn, diarree, gewichtsverlies, vermoeidheid, koorts, fistels, fissuren, vernauwingen (stricturen), perianale aandoeningen. | Diarree (vaak met bloed en slijm), buikkrampen, loze aandrang, bloedverlies via de anus, vermoeidheid, gewichtsverlies, anemie. |
| Complicaties | Abcessen, darmvernauwingen, toxisch megacolon, malabsorptie, perianale fistels, verhoogd risico op darmkanker | Toxisch megacolon, bloedingen, perforatie van de darm, verhoogd risico op darmkanker |
Bovenstaande tabel is een weergave van een uiterste vergelijking.
Houdt er rekening mee dat er hier en daar overlap is en niet altijd zo zwart/wit is.
Ondanks deze verschillen, kunnen de symptomen en de impact op het dagelijks leven vergelijkbaar zijn. Beide vormen van chronische darmontsteking kunnen een grote invloed hebben op de kwaliteit van leven.
Wat zijn de symptomen van een chronische ontsteking in de darm?
De symptomen van darmontsteking kunnen sterk variëren van persoon tot persoon en zijn afhankelijk van de plaats en ernst van de ontsteking. Meest voorkomende symptomen zijn:
- Regelmatige diarree
- Bloed en/of slijm bij de ontlasting
- Onbedoeld gewichtsverlies
- Buikpijn en buikkrampen
- Vermoeidheid en een algemeen gevoel van malaise
- Misselijkheid en verminderde eetlust
- Bloedarmoede
- Koorts
Bij Crohn kunnen de symptomen zich ook buiten de darmen manifesteren, zoals:
- Ontsteking van de ogen
- Klachten aan de huid
- Gewrichtspijn
Het is belangrijk om te weten dat niet iedereen alle symptomen ervaart en dat de ernst ervan sterk kan wisselen. Sommige mensen hebben milde klachten, terwijl anderen ernstig beperkt worden in hun dagelijks leven. Vrouwen kunnen tijdens sterke hormoonschommeling (bijvoorbeeld bij menstruatie of zwangerschap) een verergering in klachten ervaren.
Opvallend is dat je eigenlijk niet volledig van IBD af kan komen. Je kan echter wel een staat bereiken waarin je niet of nauwelijks klachten ervaart. Dit heet remissie.
Wat zijn de oorzaken van darmontsteking?
De exacte oorzaak van darmontsteking is nog niet volledig opgehelderd.
Het is een complex samenspel van verschillende factoren.
We weten dat erfelijkheid een rol speelt.
In westerse landen komt darmontsteking vaker voor, wat suggereert dat leefstijl en omgevingsfactoren een belangrijke rol spelen.
Denk hierbij aan kwaliteit van je dieet, rookgewoonten, stressmanagement,
Onderzoeken laten vaak een veranderende samenstelling van je darmflora bij IBD patiënten zien. Daarom lijken de samenstelling van je darm bacteriën ook van invloed. Ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen spelen waarschijnlijk ook een rol in verloop van de ziekte.
Darmontsteking: Is het gevaarlijk?
Een darmontsteking is niet iets om licht over te denken.
Onbehandeld kan het leiden tot ernstige complicaties zoals bloedarmoede, littekenweefsel in de darm, vernauwingen, en in zeldzame gevallen een verhoogd risico op dikke darmkanker.
Het is begrijpelijk dat je je zorgen maakt als je deze klachten herkent.
Echter, met de juiste diagnose en behandeling is het mogelijk om de ziekte onder controle te krijgen en de kwaliteit van leven aanzienlijk te verbeteren.
Het is cruciaal om bij aanhoudende klachten naar de huisarts te gaan voor verder onderzoek.
Diagnose: Hoe wordt darmontsteking vastgesteld?
Om een darmontsteking vast te stellen, zijn verschillende onderzoeken mogelijk.
Vaak begint het met een ontlastingsonderzoek, waarbij de calprotectine waarde wordt gemeten. Calprotectine is een stof die vrijkomt bij ontstekingen, en een verhoogde waarde in je poep duidt dus op een ontsteking in je darmen.
Ook bloedonderzoek, endoscopisch onderzoek zoals een coloscopie of ileoscopie, en beeldvorming kunnen nodig zijn om de diagnose te bevestigen en de ernst en locatie van de ontsteking te bepalen.
Bovenstaande onderzoeken beginnen vaak bij je huisarts, deze kan je bijvoorbeeld ook doorverwijzen naar een gespecialiseerde MLD arts.
Het onderzoek is erop gericht om de oorzaak van de klachten te achterhalen en verschillende ziekten uit te sluiten. Een accurate diagnose is daarom cruciaal voor je eigen gemoedstoestand en eventuele vervolgstappen.
Darmontsteking of Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)?
Veel mensen met darmklachten vragen zich af of ze darmontsteking (IBD) of het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) hebben.
Hoewel beide aandoeningen buikpijn geven, is er een belangrijk verschil: bij IBD is er sprake van echte ontsteking in de darmwand, wat objectief meetbaar is, bijvoorbeeld met een verhoogde calprotectine waarde in de ontlasting.
PDS daarentegen is een functionele stoornis, waarbij er geen aantoonbare ontsteking is.
De klachten bij PDS zijn reëel en kunnen zeer vervelend zijn, maar de oorzaak en aanpak zijn anders dan bij IBD.
Het is dus belangrijk om het verschil te weten, zodat je de juiste stappen kunt ondernemen voor een effectieve behandeling.
| Eigenschap | Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) | Inflammatoire Darmziekte (IBD) |
| Definitie | Functionele darmaandoening | Structurele en inflammatoire darmaandoening |
| Onderliggende oorzaak | Onbekend, mogelijk verstoorde darm-hersenas, verhoogde gevoeligheid van de darm, verhoogde voedselgevoeligheid, verstoorde darmmotiliteit. | Auto-immuunziekte, waarbij het immuunsysteem het eigen darmweefsel aanvalt, genetische aanleg en omgevingsfactoren spelen een rol. |
| Structurele schade aan darm | Geen structurele schade aan de darm. | Kan structurele schade aan de darm veroorzaken, zoals zweren, vernauwingen en fistels. |
| Symptomen | Buikpijn, opgeblazen gevoel, veranderde stoelgang (diarree, constipatie of afwisselend), slijm bij de ontlasting. Pijn verbetert vaak na ontlasting. | Buikpijn, diarree (vaak bloederig), gewichtsverlies, vermoeidheid, koorts, bloedverlies via de anus. Pijn kan aanhouden na toiletbezoek. |
| Calprotectine test | < 50 µg/g is een normaal of licht verhoogd. Bij PDS is calprotectine in de ontlasting meestal niet verhoogd | > 50 µg/g is een grijs gebied > 100 µg/g Calprotectine in de ontlasting is verhoogd door een ontsteking in de darm, verder onderzoek is belangrijk. |
| Andere objectieve metingen | Geen objectieve markers voor PDS. Onderzoek van de darmen (coloscopie) laat geen afwijkingen zien. | Coloscopie, endoscopie, MRI of CT-scan kunnen ontsteking en structurele afwijkingen aantonen. Biopten genomen tijdens coloscopie tonen ontsteking aan. |
Behandeling van darmontsteking: Jouw persoonlijke aanpak naar herstel
De reguliere behandeling van darmontsteking richt zich vaak op het onderdrukken van de ontsteking met medicijnen.
Bij ernstige opvlammingen van je IBD kan dit snel verlichting geven en je behoeden van ergere gevolgen.
En in sommige gevallen is zelfs een operatie noodzakelijk.
Bij BASIS passen wij een meer persoonlijke en holistische aanpak toe.
Ideaal wanneer je niet in een acute fase zit waarbij een operatie nodig is, of wanneer die opvlammingen je leven ernstig beperken.
Wij kijken verder dan alleen de symptomen en richten ons op het achterhalen van de onderliggende oorzaken van jouw darmontsteking.
Met behulp van gespecialiseerde ontlastingstesten analyseren we jouw darmflora, spijsvertering en immuunsysteem in je darmen tot in detail.
Op basis van deze analyse stellen we een persoonlijk leefstijladvies op als behandeling, gericht op het herstellen van de darmflora, het optimaliseren van je voeding, en het verminderen van ontstekingsbevorderende factoren in jouw leefstijl.
Wij geloven dat een persoonlijke aanpak essentieel is om darmontsteking effectief te behandelen zodat je de klachten niet of nauwelijks ervaart.
Zoals eerder gezegd, IBD volledig oplossen kan niet. Remissie is het sleutelwoord.
En hoe fijn is het als je dit met aanpassingen in je leefstijl weet te bereiken en wellicht wel met minder medicatie.
(dikke disclaimer, wij gaan geen uitspraken doen over je medicatie en willen ook niet dat je zelfstandig gaat experimenteren hiermee. Overleg afbouw van medicatie altijd met je behandelend arts. Uiteraard staan wij voor open dit overleg met je arts)
In sommige gevallen zijn medicijnen noodzakelijk, maar ook dan kan een orthomoleculaire aanpak een waardevolle aanvulling zijn om de algehele gezondheid te ondersteunen.
Roken speelt bijvoorbeeld ook een rol bij crohn en ulcerosa, stoppen met roken kan onderdeel zijn van de behandeling.
Nu zijn wij misschien niet de beste “stoppen-met-roken” coach, maar ook voedsel kan een grote rol spelen bij het verergeren of verminderen van ontsteking.
Ziekenhuizen, artsenrichtlijnen, maar ook supportgroepen voor IBD in Nederland en België, ze spreken allemaal over voeding, beweging, leefstijl, slaap, stress verminderen.
Nu weten we ook dat deze pijlers soms onvoldoende besproken worden in de reguliere zorg. Daarover schreef ik onlangs nog een ander artikel, plus welke voeding er dan wel geadviseerd wordt bij IBD volgens richtlijnen en de wetenschap.
Dus heb je wel interesse in deze hulp, dan ben je bij de diëtisten van onze praktijk aan het juiste adres.
Onze naam BASIS staat namelijk voor Beweging-Ademhaling-Stress-Immuunsysteem-Slaap.
Benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen?
Herken je jezelf in bovenstaand verhaal en klachten en ben je benieuwd wat een orthomoleculaire aanpak voor jouw darmontsteking kan betekenen?
Vul dan nu onze vrijblijvende vragenlijst in >> (klik)
Onze diëtisten nemen contact met je op voor een kennismakingsgesprek waarin we jouw persoonlijke situatie bespreken en bekijken we of en welke ontlastingstest bij jouw hulpvraag past.
Mocht het voor jou goed voelen om bij ons aan de slag te gaan dan bespreken we direct de hoe zo’n persoonlijk behandelplan eruit kan zien en wat de vervolg mogelijkheden zijn.
Zo werken we samen aan een duurzaam herstel van jouw darmen.
Zet vandaag nog de eerste stap naar een gezonde darm in remissie en een vitaler leven!
Wij van BASIS helpen je graag verder op jouw weg naar herstel!
Wat zijn symptomen van darmontsteking?
De symptomen van darmontsteking kunnen variëren, afhankelijk van de oorzaak en de locatie van de ontsteking. Vaak voorkomende symptomen zijn:
Buikpijn en krampen: Dit is een veelvoorkomend symptoom, variërend van mild tot ernstig.
Diarree: Vaak, soms met bloed of slijm.
Opgeblazen gevoel en winderigheid: Een oncomfortabel gevoel in de buik.
Vermoeidheid: Onverklaarbare moeheid en gebrek aan energie.
Gewichtsverlies: Onbedoeld afvallen door verminderde eetlust en opname van voedingsstoffen.
Koorts: Verhoging van de lichaamstemperatuur, vooral bij acute ontstekingen.
Bloed bij de ontlasting: Kan variëren van helderrood tot donkerder bloed.
Loze drang: Het gevoel dat je naar het toilet moet, zonder dat er veel ontlasting komt.
Het is belangrijk op te merken dat niet iedereen met darmontsteking al deze symptomen ervaart, en de ernst kan per persoon verschillen. Raadpleeg altijd een arts voor een juiste diagnose.
Hoe lang duurt een ontstoken darm?
De duur van een ontstoken darm hangt sterk af van de oorzaak.
Acute darmontsteking door bijvoorbeeld een infectie (zoals buikgriep) is vaak van korte duur, meestal enkele dagen tot een week.
Chronische darmontsteking, zoals bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, is een langdurige aandoening. Deze ziekten kenmerken zich door periodes van opflakkeringen (actieve ontsteking met symptomen) en remissies (periodes zonder of met weinig symptomen). De duur van een opflakkering kan variëren van weken tot maanden.
Wat te doen tegen een ontstoken darm?
Wat je kunt doen tegen een ontstoken darm hangt af van de oorzaak en de ernst van de ontsteking. Raadpleeg altijd een arts voor een juiste diagnose en behandeling. Algemene adviezen die kunnen helpen, zijn:
Rust: Geef je darmen rust door licht verteerbaar voedsel te eten en stress te vermijden.
Voldoende drinken: Vooral bij diarree is het belangrijk om uitdroging te voorkomen. Drink water, bouillon of ORS (orale rehydratiezouten).
Licht verteerbaar dieet: Vermijd vet, gekruid, en vezelrijk voedsel. Kies voor lichte maaltijden zoals beschuit, rijst, banaan, appelmoes.
Medicatie: Afhankelijk van de diagnose kan de arts medicatie voorschrijven, zoals ontstekingsremmers, antibiotica (bij bacteriële infecties), of andere medicijnen specifiek voor chronische darmontstekingen.
Orthomoleculaire therapie: Een orthomoleculair diëtist kan helpen met een persoonlijk voedingsplan en supplementen om de darmgezondheid te ondersteunen en de oorzaak van de ontsteking aan te pakken. Een uitgebreide ontlastingsanalyse kan hierbij inzicht geven.
Hoe herken je een ontsteking in je buik?
Een ontsteking in de buik, zoals een darmontsteking, kan zich op verschillende manieren uiten. Let op de volgende signalen:
Aanhoudende buikpijn: Pijn die niet vanzelf overgaat en mogelijk erger wordt.
Verandering in ontlasting: Diarree, verstopping, bloed of slijm bij de ontlasting.
Onverklaard gewichtsverlies: Afvallen zonder duidelijke reden.
Algehele malaise: Je niet fit voelen, vermoeidheid, lusteloosheid.
Koorts of verhoging: Kan wijzen op een infectie of ontsteking.
Opgeblazen gevoel en gasvorming: Een gespannen en oncomfortabel gevoel in de buik.
Deze symptomen kunnen ook bij andere aandoeningen voorkomen. Het is belangrijk om bij aanhoudende of ernstige klachten altijd een arts te raadplegen voor een juiste diagnose en behandeling.
Wat is het verschil tussen IBD en PDS?
IBD (Inflammatory Bowel Disease), of inflammatoire darmziekten, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, zijn echte ontstekingsziekten van de darm. Er is objectief aantoonbare schade en ontsteking aan de darmwand. Dit kan worden vastgesteld met onderzoeken zoals een calprotectine test in de ontlasting, endoscopie en biopten.
PDS (Prikkelbare Darm Syndroom), ook wel IBS (Irritable Bowel Syndrome) genoemd, is een functionele stoornis van de darmen. Dit betekent dat er wel darmklachten zijn, zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel, en veranderingen in de stoelgang (diarree en/of verstopping), maar zonder aantoonbare ontsteking of structurele afwijkingen in de darm. De oorzaak van PDS is complex en nog niet volledig begrepen, maar het wordt niet veroorzaakt door een ontsteking.
Wat is het verschil tussen de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa?
Zowel de ziekte van Crohn als colitis ulcerosa zijn vormen van IBD, maar ze verschillen in:
Locatie van de ontsteking: Ziekte van Crohn: Kan het gehele spijsverteringskanaal aantasten, van mond tot anus, maar komt het vaakst voor in de dunne darm en de dikke darm. De ontsteking is vaak segmentaal, wat betekent dat er afwisselend ontstoken en gezonde stukken darm zijn.
Colitis Ulcerosa: Beperkt zich tot de dikke darm (colon) en de endeldarm (rectum). De ontsteking is meestal continu.
Diepte van de ontsteking: Ziekte van Crohn: De ontsteking kan dieper in de darmwand doordringen, tot alle lagen van de darmwand.
Colitis Ulcerosa: De ontsteking is meestal oppervlakkiger en beperkt zich voornamelijk tot het slijmvlies van de darmwand.
Ondanks deze verschillen, kunnen de symptomen van Crohn en Colitis Ulcerosa overlappen, en beide aandoeningen kunnen een aanzienlijke impact hebben op de kwaliteit van leven.
