Candida infectie in je darmen – Herken het en los het op

Gisten en schimmels komen overal voor in de natuur. Ook in voeding (denk aan schimmelkazen of brood en wijn) en gisten en schimmels komen ook van nature voor op en in je lichaam.

Normaal gesproken hoeft dit niet voor klachten te zorgen.
Maar het is mogelijk dat de schimmels de overhand kunnen krijgen en dan kan je er wel degelijk last van hebben.

Vaak zijn dit klachten op de huid, nagels of schimmelinfecties in de vagina.
Maar ook kunnen schimmels en gisten, zoals de bekende Candida Albicans, voor problemen zorgen in de darmen en dat is wat er in dit artikel centraal staat.

Maar zijn schimmels wel de echte oorzaak van je klachten?
En hoe goed werkt zo’n streng Anti-Candida Dieet nou eigenlijk?
Laten we bij het begin beginnen, lees verder.

Gisten en schimmels in ons lichaam, wat is candida?

Het is dus normaal dat we gisten en schimmels meedragen dit kan in principe ook helemaal geen kwaad.

Deze gisten leven normaal in balans met en worden in toom gehouden door verschillende bacteriën. Maar ook een juiste zuurtegraad, de pH-waarde, zorgt ervoor dat zo’n gist niet kan gaan woekeren.

Gebeurd dit wel, dan kan zo’n gist uitgroeien en draden gaan vormen. Dit noemen we dan een schimmel.
En kan bij overgroei leiden tot een schimmel-infectie.
Zoals de bekende candida-infectie.

Op onze huid, mond, darmen en andere slijmvliezen zoals bijvoorbeeld de vagina komen verschillende soorten gisten voor. Daarvan is de Candida Albicans de meest bekende.

En nu moeten we even een duidelijk onderscheid gaan maken.
Er zijn medisch en wetenschappelijke erkende candida infecties, zoals:

• Candida Oesofagitis (slokdarm): moeite/pijn met slikken, pijn achter het borstbeen kan soms uitstralen naar rug of schouderbladen, gaat vaak gepaard met Spruw
• Orale Candidiasis (Spruw): witte, soms pijnlijke vlekken op de tong, gehemelte en binnenkant wangen. Kan ene branderig gevoel in de mond of een veranderde smaak veroorzaken.
• Vulvovaginale Candidiasis (vaginale schimmelinfectie): branderig gevoel of irritatie van de vagina, abnormale dikke, witte afscheiding, roodheid en zwelling van de vagina, pijn tijdens het vrijen of urineren
• Cutane Candidiasis (Huid): rode vochtige plekken, welke gepaard kunnen gaan met kleine blaasjes, puistjes of schilfering, jeuk en een branderig gevoel.

En dan is er nog de candida overgroei in de darmen, iets wat vaak het Candida Syndroom genoemd wordt.

Symptomen van Candida Syndroom

Volgens sommige bronnen zou een candida overgroei in je darmen er voor zorgen dat de volgende klachten ontstaan:

Spijsverteringsklachten zoals:

• Opgezette buik
• gasvorming of winderigheid
• Veranderde stoelgang: diarree, constipatie, brijachtige, plakkerige of gistende ontlasting,
• Onverteerd voedsel in de ontlasting
• Misselijkheid, buikkrampen
• Anale jeuk

Andere lichamelijke klachten zoals:

• Chronische vermoeidheid, algehele malaise, suf gevoel
• Concentratieproblemen (‘brain fog’), geheugenproblemen
• Hoofdpijn
• Gewrichtspijn (artritis)
• Verhoogde behoefte aan suiker (‘sugar cravings’)
• Stemmingsproblemen, zoals depressiviteit
• Terugkerende schimmel infecties (vaginale schimmelinfectie, huid, nagels)
• Allergieën, voedselintoleranties, huidproblemen (eczeem, acne)

Herken je veel van deze klachten en wil je weten wat de mogelijke oorzaak is?
Onze vragenlijst helpt je bij het kiezen van de juiste ontlastingstest om de onderliggende oorzaak te achterhalen. Vul de vrijblijvende vragenlijst in >>

Wat is dat candida syndroom dan precies?

Helaas is er nog weinig sluitend wetenschappelijk bewijs dat bovenstaande klachten direct door een overgroei aan schimmels en gisten in de darmen ontstaan.

Vandaar dat wij liever spreken van een Candida Syndroom.
Want een syndroom betekend eigenlijk: een verzameling klachten zonder bewezen oorzaak.

LET OP: Dit betekend niet dat je deze klachten niet kan ervaren. Als je een opgezette buik hebt, hoodpijn, stemmingswisselingen of andere klachten, dan is dat echt zo.
Alleen bestaat de kans dat de OORZAAK van deze klachten misschien niet de hoeveelheid schimmels in je darmen zijn.

Zoals je nu weet, komen schimmels en gisten van nature voor in je darmen.
Het zijn micro-organismen die zich sterk kunnen vermenigvuldigen als ze de kans krijgen.

Normaal gesproken worden deze schimmels op een natuurlijke manier in balans gehouden door een goede balans van je darmbacteriën en bijvoorbeeld je immuunsysteem.
Geholpen door een gezonde leefstijl en gezonde voedingsstoffen.

Het kan zelfs zijn dat de klachten die je ervaart zoals in bovenstaand rijtje helemaal niet veroorzaakt worden door schimmels en gisten. Wil je een juiste diagnose stellen dan wil je ook de volgende mogelijke oorzaken meenemen, welke allemaal veel van bovenstaande klachten kunnen veroorzaken:

• PDS (Lees hier onze blog over PDS)
• SIBO (Lees hier onze blog over SIBO)
• Voedselintoleranties (lactose, fructose)
• Coeliakie (glutenintolerantie)
• Parasieten infectie,
• Schildklieraandoening,
• Stressgerelateerde klachten,
• Andere darmklachten (Lees hier over bijvoorbeeld darmontstekingen)
• Histamine (Lees hier meer over histamine intolerantie)

Is er een verband tussen het candida syndroom en schimmels ergens anders op het menselijk lichaam?

Nu lijkt het logisch om te zeggen dat een candida albicans infectie in je darmen andere schimmel infecties kunnen beïnvloeden.
Schimmels zouden zich via de bloedbaan naar bijvoorbeeld nagels, huid of vagina verplaasten.
We spreken dan van een systemische candidiasis, omdat het dan in ons hele lichamelijke systeem voorkomt.

Zo’n systemische candidiasis bestaat zeker wel, maar komt eigenlijk alleen voor bij ernstig zieke mensen met een sterk verminderde weerstand.
Dit gaat ook gepaard met hoge koorts en mogelijk orgaanfalen, als gevolg van een verzwakt immuunsysteem.
Denk aan HIV/AIDS patiënten, bij kanker of chemotherapie of medicatie wat je immuunsyteem onderdrukt, zoals na orgaantransplantaties.
Dat zijn best wel heftige ziektes of aandoeningen.

Vaginale schimmelinfecties, spruw, nagel/huid schimmels zijn vooralsnog het best in te delen als een lokale candida infectie.
Waarbij lokale omgevingsfactoren een rol spelen (en dus ook de oplossingen).

Denk aan het wassen van de vagina met zeep, wat de PH-waarde verstoord, het dragen van strakke niet ademende ondergoed, luiers bij baby’s, huidplooien, of een slecht passend kunstgebit.

Het idee dat er een direct verband is tussen schimmels in je darmen en ergens anders op je lichaam worden nog eens versterkt doordat bijvoorbeeld het voornamelijk de candida albicans variant is die in darmen en de vagina voor problemen zorgt.
90% van de vulvovaginale candidiasis wordt veroorzaakt door Candida Albicans.

Echter kunnen we dit idee direct ontkrachten als we naar een ander voorbeeld zoals schimmelnagels kijken, aangezien daar vaak een totaal andere schimmelsoort de oorzaak is, namelijk de zogenaamde dermatofyten.

Er is tot nu toe nog niet een duidelijke directe verbinding gevonden tussen het hebben van de schimmels in de darmen en schimmels ergens anders in je lichaam.

Toch lijken schimmels in de darmen en andere lokale schimmels weleens samen voor te komen.
Laten we de oorzaken eens onder de loep nemen en kijken of we verbanden kunnen vinden.

Oorzaken dat schimmels in je darmen en op je lichaam tegelijk voorkomen

De meest waarschijnlijke verbinding tussen Candida-problemen op verschillende plekken bij gezonde mensen loopt via “gedeelde onderliggende oorzaken” die het hele systeem beïnvloeden.
En dus niet via een directe verspreiding van de gist zelf die vanuit de darm naar de vagina of nagels zou verplaatsten.

Deze onderliggende oorzaken zijn:

• Antibioticagebruik: Dit kan zowel de darmflora als de vaginale flora verstoren, waardoor het risico op problemen op beide locaties toeneemt.
• Diabetes Mellitus: Verhoogt de suikerspiegels in het hele lichaam, wat Candida kan voeden op de huid, in de vagina en mogelijk ook in de darmen.
• Hormonale Veranderingen: Hormonen hebben een grote systemische invloed (op het hele lichaam). In dit geval spreken we voornamelijk over de invloed op de vaginale omgeving door bijvoorbeeld zwangerschap of pilgebruik.
• Algemene Immuunsuppressie: Een verzwakt immuunsysteem (door ziekte of medicatie) vermindert de afweer tegen Candida op alle gekoloniseerde locaties. Waardoor er gelijktijdig overal op het lichaam een grote kans is dat de gisten de overhand krijgen.

Er is echter nog een verband tussen verschillende locaties welke best logisch klinkt. En dat is de mogelijke besmetting van candida vanuit de anus naar de vagina.
Anatomisch gezien is deze afstand voor een gist vrij makkelijk te overbruggen.
Hoewel overtuigend klinisch bewijs nog ontbreekt (verstoring van de pH, microbioom en hormonale invloeden worden nog steeds gezien als de hoofdoorzaak vaan vaginale schimmels) is het advies om bijvoorbeeld van voor naar achter af te vegen vrij onschuldig om na te leven.

Naast een zwangerschap of de pil kan langdurige stress ook een negatieve invloed hebben op zowel de hormoonhuishouding als je algehele immuunsysteem.

En zo kan ook onvoldoende slaapkwaliteit of slaapduur een negatieve invloed hebben op zowel je hormoonhuishouding als je immuunsysteem.

Je leefstijl kan dus wel degelijk klachten veroorzaken.
Al is het dan meer een indirecte verbinding.
Van één pizza en een avondje slecht slapen krijg je inderdaad geen candida infectie.
Maar gebeuren veel van bovenstaande factoren tegelijk over een lange tijd, dan wordt de kans op zo’n infectie wel groter.

Mensen die slecht slapen/nachtdiensten draaien lijken ook vaker te snacken of ongezonder te eten.

Dit werkt mogelijk lokale oorzaken van candida in de darmen in de hand, en dat leggen ik uit in het volgende kopje.

Oorzaken van een candida infectie in je darmen

Zoals eerder benoemd is candida altijd aanwezig in je darmen en zorgt het niet snel voor problemen.

Echter, wanneer de lokale omstandigheden verstoord raken (en in dit geval ideaal worden voor de gist) kan het de kans grijpen om zich overmatig te vermenigvuldigen.
En dan spreken we van een candidiasis.

In de darmen kan de omgeving op verschillende manieren verstoord raken, waardoor de candida gist invasief word.

Verstoord evenwicht in de darmflora

Wanneer goede darmbacteriën afnemen verlaagt de algemene diversiteit van het aantal verschillende darmbacteriën. Slechte bacteriën kunnen hierdoor de overhand krijgen (dit noemen we een dysbiose) en er ervoor zorgen dat de leefomgeving voor schimmels gunstiger wordt. Hierdoor kunnen schimmels en gisten makkelijker groeien en zullen minder snel afgeremd worden.

Minder zure omgeving in de maag en darmen

In de darm wil je een bepaalde zuurtegraad hebben zodat goede bacteriën kunnen groeien en minder goede bacteriën en schimmels en gisten minder de kans krijgen om te groeien. Wanneer het aantal bacteriën afneemt die zorgen voor een zure omgeving, dit zijn goede bacteriën, is er eerder een toename van de candida. Ook groentevezels zorgen voor een zuurder milieu, dus voldoende inname van deze vezels is ook belangrijk. Maar ook maagzuurremmers kunnen de zuurtegraad van je darmen verlagen

Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa

Uit onderzoek blijkt ook dat er meer candida gisten te vinden zijn bij mensen met de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa. Dit heeft er onder andere mee te maken dat er minder diversiteit aan verschillende bacteriën is, wat weer leidt tot meer ruimte voor de candida om te groeien.

Aanwezigheid van parasieten in de darm

Dit vraagt veel van het afweersysteem, wat ervoor zorgt dat er vaak een stijging gezien wordt in het aantal gisten en schimmels in de darm. Ook kunnen parasieten zorgen voor een gunstigere leefomgeving voor de gisten waardoor ze sneller uitgroeien.

Overgewicht

Ook wordt er een samenhang gezien tussen het aantal mensen met overgewicht en het voorkomen van candida-infecties. Dit heeft ermee te maken dat mensen met overgewicht vaker te hoge insulinewaarden hebben. Voeding wat zorgt voor een hoger glucosegehalte (suiker/koolhydraatrijke voeding) in het bloed zorgt ervoor dat er er meer insuline aangemaakt moet worden om de glucosewaarden weer te laten zakken. Dit zorgt ervoor dat het sucrosegehalte (suiker) in de darm toeneemt, wat eerder zorgt voor problemen in de darmflora, zoals een overgroei van de candida infectie.

Andersom is er dus ook vaak niet één oplossing om van de candida infectie af te komen. Onthoud dus dat je ook moet werken aan de algemene leefstijl factoren, verbeter je slaap en verminder je stress.
In dit artikel wil ik in ieder geval focussen op het onderdeel voeding.

Wat kan je het beste eten als je een candida-infectie hebt?

Nu vraag je je waarschijnlijk af hoe je de overgroei aan candida in je darmen kan bestrijden?

De candida leeft van koolhydraten: met name suikers in geraffineerde vorm maar ook in onbewerkte vorm zoals in fruit. Suiker uit een slagroomtaart en de (natuurlijke) suiker uit een appel zijn in deze context allebei een lekkere voedingsbron voor de schimmel in je darmen.

Het idee van een Anti-Candida Dieet is om de schimmels uit te hongeren door de voedingsbron weg te nemen.
Wanneer je voeding inzet als candida overgroei behandeling wil je er dus voor zorgen dat je zo min mogelijk van deze producten binnen krijgt. Het gaat dan om:

• Producten met toegevoegde/geraffineerde suikers
• Honing, agavesiroop, ahornsiroop, fructosestroop
• Melksuikers (lactose) uit melk en yoghurt en ook zachte kazen (jonge kaas, geitenkaas, schapenkaas of schimmelkaas)
• gistbevattende producten zoals brood, bier, maar ook paddenstoelen.

Met name de eerste 6 maanden is het van belang om bovenstaande producten zoveel mogelijk te mijden. Fruit bevat dus ook suikers. Neem gedurende 6 maanden daarom maximaal 1 stuks fruit per dag. Verhoog dan wel je groente inname voor voldoende vitamines en mineralen.

Het eten van meer groente heeft ook nog een extra gezonde functie, het is een goede voedingsbron voor verschillende bacterie soorten.

Het volgen van zo’n dieet als behandeling tegen een candida infectie in je darmen wordt vaak als zwaar ervaren vanwege de vele restricties.
En ook zijn er zorgen of men geen tekort aan belangrijke voedingsstoffen oploopt vanwege het schrappen van bepaalde voedingsmiddelen.

Daarom willen we ook vertellen wat je vooral nog wel kan eten wanneer je een overgroei aan gisten in je darmen hebt.

Welke voeding kan je wel eten bij candida in de darmen?

Uit de groep koolhydraten:

• Max. 1 stuks fruit per dag: je kan nog onderscheid maken tussen fruit met meer suikers en fruit met minder suikers. De voorkeur gaat dan uit naar rood/blauw fruit, deze bevatten minder suikers.
• Graanproducten: zoals havermout, quinoa, aardappel, rijst
• Boekweit en quinoa
• Peulvruchten

Uit de groep vetten:

• Omega-3 vetten uit: chiazaad, lijnzaad, vette vis of vis-/algenolie
• Avocado
• Noten, zaden, pitten
• Olie zoals olijfolie (extra vierge), lijnzaadolie, walnootolie
• Oude kazen (minder melksuikers dan jonge kaas)

Uit de groep groenten:

• Hier zoveel mogelijk mee afwisselen. Dit is belangrijk voor de groei van goede bacteriën, deze leven van verschillende vezeltypes welke onder ondere in groenten te vinden zijn. Lees hier meer over de gezonde voedingsvezels >>
• Gefermenteerde groenten kunnen nog voor klachten zorgen. Wanneer de candida-infectie voldoende is verminderd kunnen deze producten wel verstandig zijn om te gebruiken. Deze bevatten namelijk gunstige bacteriën voor het microbioom. Daarnaast verhoogd de diversiteit wanneer deze bacteriën nog niet aanwezig waren in jouw microbioom. Ook kunnen bacteriën beter vechten tegen minder goede bacteriën en gisten en schimmels, zodat de kans op overgroei in de toekomst verminderd wordt.

Uit de groep eiwitten:

• Rood vlees (over het algemeen geldt hiervoor: maximaal 2x per week)
• Eieren
• Kip, kalkoen
• Vis, schaal- en schelpdieren
• Veganistische opties (met relatief veel eiwitten): cantharel, champignons, algen (chlorella, spirulina, dulse, kelp), lamsoor, paddenstoel (miitake, oesterzwam, shiitake) , quinoa, tempeh, wakame en zeekraal.

Hoe betrouwbaar is het Anti-Candida dieet?

Niet alle artsen, diëtisten en onderzoekers zijn fan van het zogenaamde anti-candida dieet.
Naast dat het dieet zeer streng is vanwege de vele restricties en de kans op tekorten aan belangrijke voedingsstoffen zou het ook nog eens geen wetenschappelijk bewijs zijn dat zo’n dieet een directe positieve invloed heeft op het terugdringen van de schimmelovergroei in je darmen.

Laten we deze zin eens per onderdeel uitlichten.

Er zijn veel restricties in wat je wel of niet mag eten en daarom moeilijk vol te houden zijn.
Dit is natuurlijk persoonlijk. Als de motivatie hoog genoeg is, is er veel mogelijk.
Maar inderdaad, niet iedereen vind dit even makkelijk vol te houden. En daar komt ook nog eens bij dat het soms langere tijd kan duren voordat je resultaat ziet.
Een goed plan en de juiste begeleiding van een diëtist is dan essentieel.

Het idee dat je voedingsstoffen tekort komt klinkt logisch, maar als we gaan kijken wat je nou niet mag eten bij zo’n anti-candida dieet kunnen we kort zijn: Er zitten nul essentiele voedingsstoffen in een klontje suiker, en ook niet in al die andere bewerkte suikersoorten zoals fructosestroop enz.
Wat wel mogelijk is, is een tekort aan belangrijke vezels en jodium.
Dit is vaak DE reden waarom mensen fan blijven van het eten van brood. (wat dus niet mag in een anti-candida dieet)

Jodium is essentieel voor ons lichaam, en wordt daarom toegevoegd aan brood, zodat we er op een makkelijke manier aan komen. Slim, maar het is dus niet een natuurlijke bron van Jodium, wanneer je brood laat staan, kan je het ook zelf toegevoegen aan je voedingspatroon, daar heb je de bakker niet voor nodig.
Volkorenbrood bevat wel veel vezels, maar kan je ook binnenkrijgen door voldoende groenten te eten. En dat is dan wel vaak meer dan de 250gram per dag wat nu de zogenaamde standaard zou moeten zijn.
Wederom kan een ervaren diëtist je helpen.

En nu misschien wel het belangrijkste punt, het wetenschappelijk bewijs of het effectief is.
Goed argument, en wij gaan nu niet doen alsof wij het beter weten dan de wetenschappers die er hun beroep van gemaakt hebben om dit soort dingen te onderzoeken. Voor je het weet zitten we middenin het getouwtrek tussen de reguliere en alternatieve zorg.

Laten we vanuit onze eigen ervaring spreken. Want ook wij, bij praktijk BASIS hebben we vaker succesvol mensen geholpen met klachten welke leken op een candida-syndroom.
Ook omdat uit de ontlastingstesten die wij graag inzetten in onze praktijk bleek dat er een verhoogde aanwezigheid was van schimmel in de ontlasting.

Met een persoonlijk voedingsplan en inzichten in een gezonde leefstijl zijn we aan de slag gegaan.

MAAR nu is de grote vraag, hebben we daadwerkelijk de schimmel terug gedrongen?

Misschien komt de verbetering van klachten tijdens onze behandeling wel door het algemeen gezondere eetpatroon, zoals minder bewerkte voedingsmiddelen en het eten van meer groenten (even zeer versimpeld neergezet), en het verbeteren van een gezondere leefstijl door meer beweging, betere slaapkwaliteit en minder stress?

En als door een gezonder lichaam en een sterker immuunsysteem ook andere schimmelkolonies op de vagina of huid zich verbeteren, dan klinkt dat logischer dan dat we zeggen dat dat komt doordat er geen brood meer gegeten wordt.

Het resultaat is hetzelfde, namelijk de klachten zijn minder, maar de weg ernaar toe is misschien anders dan dat er wordt beweerd.
En dat is wel wat de wetenschap wil aantonen, en waarom de wetenschap zegt dat een anti-candida dieet waarschijnlijk niet helpt.

Want gezonder eten leidt bijvoorbeeld tot een minder verstoorde darmflora waar meer gezonde darmbacteriën aanwezig zijn om de normale aanwezigheid van schimmels in toom te houden.

Of wie weet is zijn de parasieteninfecties wel opgelost, of bleken er voedingsintoleranties tegen gluten, lactose of fructose wel voor de klachten te zorgen en zijn deze met een aangepast voedingspatroon verholpen.

Indirect helpt een dieet dus wel, maar je wilt een duidelijke oorzaak hebben van wat je klachten veroorzaken.

Hoe kan je testen om Candida aan te tonen?

Met behulp van ontlastingsonderzoek kan je zien of je een candida albicans infectie hebt.

Maar zoals je hebt gelezen kunnen je klachten verschillende oorzaken hebben, en is het eigenlijk normaal dat zo’n schimmel in kleine mate in het menselijk lichaam voorkomt.

Onderstaand zie je een screenshot van de schimmels die gemeten worden in zo’n ontlastingsonderzoek.

Je wilt eigenlijk de onderliggende factoren meten die ervoor zorgen dat zo’n schimmel überhaupt groeien kan.

Dus hoe zit het met je microbioom, de zuurtegraad, hoe loopt je spijsvertering, zijn er parasieten aanwezig, heb je een lekkende darm of heb je last van SIBO?
Heb je weleens nagedacht of je niet voedselintolerant bent? Hoe is je calprotectine waarde (de ontstekingswaarde in je darmen) of heb je misschien wel last van histamine intolerantie?

Al deze factoren worden gemeten in de ontlastingstesten waar wij mee werken.

Je krijgt te zien of de waardes te hoog of te laag zijn en wat dit betekend voor jouw persoonlijke situatie en hoe dit verband houd met jouw klachten.

We werken met verschillende ontlastingsonderzoeken maar ook bloedtesten voor bijvoorbeeld voedingsintoleranties.

Ik kan me voorstellen dat de hoeveelheid verschillende soorten testen overweldigend kan zijn, en dat je wilt weten wat het kostenplaatje is.

We helpen je graag verder.
We vragen je daarom om eerst onze vrijblijvende vragenlijst in te vullen.
Zo krijgen we inzicht in jouw klachten en hulpvraag en kunnen we je telefonisch van advies voorzien.

Wil je met ons aan de slag dan kan je gelijk zo’n ontlastingsonderzoek of bloedtest bestellen en maken we een afspraak om de uitslag te bespreken.

Veelgestelde Vragen